Skip to content
Потешко станувате наутро, попладне ве совладува сон, а средбата со пријателите повторно ја одложувате. Со пократките денови многумина забележуваат помалку енергија и полошо расположение. Но, кога безволноста трае и почнува да го менува секојдневието, вреди да се побара стручна проценка.
Разликата меѓу минливото сезонско нерасположение и депресијата е во траењето, јачината на симптомите и нивното влијание врз животот. Повремениот замор, при кој сè уште можете да работите, да се грижите за себе и да уживате во вообичаените активности, се разликува од состојба во која речиси ништо не ви носи задоволство.
Сезонското афективно растројство е облик на депресија со повторувачки сезонски образец. Кај најчестата, зимска форма, симптомите започнуваат доцна наесен или во почетокот на зимата, а се повлекуваат напролет и налето, објаснува американскиот Национален институт за ментално здравје.
Покрај тага и недостаток на енергија, може да се јават губење интерес за омилените активности, тешкотии со концентрацијата, раздразливост, чувство на безнадежност и повлекување од друштво. За зимската форма се карактеристични и подолго спиење, зголемен апетит и посилна желба за храна богата со јаглехидрати.
Самата потреба за повеќе сон не е доволна за дијагноза. Важна е целата слика, вклучувајќи го и тоа дали слични депресивни епизоди се повторуваат во истиот период од годината.
Точните причини сè уште се истражуваат. Намалената дневна светлина се поврзува со промени во биолошкиот ритам и во механизмите што ги регулираат сонот и расположението.
При поблаги тегоби можат да помогнат неколку едноставни навики. Излегувајте на дневна светлина, движете се редовно и обидете се да легнувате и да станувате во приближно исто време. Задржете ги контактите со блиските и активностите што ви причинуваат задоволство, дури и кога мотивацијата е помала.
Ако нерасположението и губењето интерес траат две недели или подолго, разговарајте со матичниот лекар или со стручно лице за ментално здравје. Помош побарајте и порано ако состојбата се влошува или ви го отежнува функционирањето. Не треба да чекате следна зима за да проверите дали симптомите ќе се повторат.
Третманот може да вклучува психотерапија, лекови и, кај одредени пациенти, светлосна терапија. Таа се спроведува со специјална светилка и бара претходен совет од лекар, особено при очни заболувања или земање лекови што ја зголемуваат чувствителноста на светлина.
Ниту витамин Д не е универзално решение. Истражувањата за неговата ефикасност како третман за сезонска депресија даваат мешани резултати, па додатоците не треба да ја заменат стручната проценка.
При мисли за самоповредување или самоубиство потребна е итна стручна помош.
