Премиерот Христијан Мицкоски денес, 5 ноември во Владата го претстави новиот извештај на Европската комисија како потврда за реформски напредок и побара фер европски процес. На истата прес-конференција, евроамбасадорот Михалис Рокас потсети дека во борбата против корупцијата нема напредок и дека се потребни конкретни резултати, особено во случаите на високо ниво.
Мицкоски ги истакна подобрените оценки, отсуството на назадување во преговарачките поглавја и повисокото ниво на подготвеност во две области. Како позитивни примери ги наведе дигиталната трансформација, науката, образованието и новиот Закон за Судскиот совет.
Пофалбите имаат основа во европската оценка. Комисијата потврдува значителен напредок во спроведувањето на Реформската агенда и ја вбројува земјата меѓу поуспешните учеснички во инструментот за реформи и раст. Истовремено, бара дополнителни напори за зајакнување на владеењето на правото.
Токму тука Рокас направи разграничување меѓу резултатите од Реформската агенда и пошироката состојба во институциите. Напредокот во еден пакет обврски не ја менува оценката за неефикасното справување со корупцијата. Евроамбасадорот побара посилни институции, ефективни истраги и гонење, како и заштита на судиите и обвинителите од политички притисоци.
Официјалниот извештај содржи конкретна забелешка и за законодавните интервенции. Измените на Кривичниот законик од јануари 2026 година, според ЕК, не ги отстраниле соодветно негативните последици од измените во 2023 година и придонеле за правна несигурност.
Предметите за висока корупција продолжуваат да се одолжуваат и често застаруваат, што ја засилува перцепцијата за неказнивост. Комисијата констатира дека минатогодишните препораки во оваа област не се исполнети и остануваат важечки.
Ова ја отвора домашната страна на одговорноста. Расправата за правичноста на европските услови не го објаснува застарувањето на корупциските предмети, ниту ги заменува обврските за подобри закони, функционални институции и независно постапување.
Во правосудството ЕК признава одреден напредок и го поздравува новиот Закон за Судскиот совет, кој во голем дел ги опфаќа препораките на Венецијанската комисија. Но оценува дека независноста и финансиската автономија на судството остануваат поткопани од мешањето на другите гранки на власта и недостигот од кадар и средства. Извештајот го опфаќа периодот од 1 септември 2025 до 1 септември 2026 година.
Мицкоски и самиот призна дека законските промени треба да се потврдат преку практична примена. Сепак, политичкиот акцент го стави врз билатералните условувања и потребата напредокот да се вреднува според постигнатите резултати. Побара јасни правила, предвидливост и доследност во пристапниот процес.
Рокас повтори дека уставните измени договорени во 2022 година се преземена државна обврска и дека ЕУ е подготвена да продолжи со преговорите кога ќе бидат усвоени. Тој побара политичките партии да работат на исполнување на обврските, паралелно со патоказот за владеење на правото, реформата на јавната администрација и акцискиот план за заштита на заедниците.

