Skip to content
Москва предлага поединечни договори со земјите од НАТО, додека мировните преговори за Украина отвораат прашања за идниот безбедносен поредок во Европа. Дел од европските политичари стравуваат дека разговорите за нови безбедносни гаранции се прерани без претходен прекин на огнот во Украина.
Русија разгледува можност за склучување договори за меѓусебно ненапаѓање со одделни земји членки на НАТО, како дел од новата безбедносна архитектура за Европа. Предлогот доаѓа во момент кога во Абу Даби се водат мировни преговори за Украина, на кои се разговара и за идните односи меѓу Москва и западните земји.
Високиот функционер на руското Министерство за надворешни работи, Алексеј Дробинин, на безбедносна конференција во Москва претстави три можни модели за воспоставување нови безбедносни односи.
Една од опциите предвидува склучување билатерални договори за ненапаѓање со поединечни членки на НАТО. Според Дробинин, државите што би ги потпишале таквите договори би можеле да добијат дополнителни индивидуални безбедносни гаранции од Русија.
Вториот модел вклучува договори според кои земјите би се обврзале да не ги поддржуваат противниците на другата страна во случај на агресија. Како пример, рускиот дипломат го посочи договорот што Москва го има со Иран.
Третата можност опфаќа одбранбени сојузи и договори за меѓусебна помош, слични на оние што Русија ги има со Белорусија и Северна Кореја.
Предлозите не претставуваат постигнат договор, ниту е соопштено со кои конкретни членки на НАТО Москва би сакала да преговара.
Сепак, идејата за поединечни безбедносни договори отвора чувствително прашање за единството на Алијансата.
НАТО функционира врз принципот на колективна одбрана, според кој напад врз една членка се смета за напад врз сите. Посебни договори со Русија би можеле да предизвикаат политички расправи за нивната усогласеност со заедничките обврски и безбедносната политика на Алијансата.
Засега нема информации дека некоја членка на НАТО официјално прифатила да преговара за ваков аранжман.
Рускиот предлог е поврзан со пошироките разговори за идната европска безбедност, кои станаа една од главните теми на мировните преговори во Абу Даби.
Владимир Медински, главниот руски преговарач за Украина, изјави дека новата европска безбедносна архитектура била централна тема на дводневните разговори во Обединетите Арапски Емирати.
Тој не откри детали за конкретните предлози што биле разгледувани.
Преговорите меѓу Русија, Украина и САД беа обновени оваа недела, по прекин што траеше од февруари.
Дел од европските политичари се противат на отворањето широка расправа за безбедносниот поредок на континентот пред да биде постигнат напредок во прекинувањето на војната во Украина.
Според нив, првиот чекор треба да биде договор за прекин на огнот, а потоа да се разговара за долгорочните безбедносни односи меѓу Русија и западните земји.
Американските претставници, од друга страна, покажуваат подготвеност да разговараат и за пошироката европска безбедносна архитектура како дел од мировниот процес.
Токму тоа го прави рускиот предлог политички чувствителен. Договорите за ненапаѓање не би се однесувале само на идните односи со Москва, туку би можеле да отворат прашања за улогата на НАТО и начинот на кој европските држави ги усогласуваат своите безбедносни политики.
Засега станува збор за јавно претставени можности, без официјално објавен преговарачки текст или договорени услови.
Дали идејата ќе прерасне во конкретен дипломатски предлог ќе зависи од понатамошните преговори за Украина, ставот на членките на НАТО и подготвеноста на западните сојузници да разговараат за промена на европските безбедносни аранжмани.
Извори: Ројтерс, Телеграф Србија, Нова газета.
