Земјата доби нова „мини-месечина“

Земјата доби нова „мини-месечина“, велат астрономите.

Астероидот 2026 QQ8 првпат беше забележан во август од унгарскиот астроном Кристијан Сарнецки, но Центарот за мали планети на Меѓународната астрономска унија не го пријави сè до два месеци подоцна.

Тој е многу мал, со дијаметар од околу еден до два метри, и е оддалечен повеќе од 500.000 километри од нашата планета – подалеку од самата Месечина.

Мини-месечините се мали астероиди кои се заробени од гравитационата сила на Земјата, поради што привремено орбитираат околу нашата планета.

Астрономите претпоставија дека 2026 QQ8 бил заробен од гравитационата сила на Земјата во април, но се очекува да се ослободи во следните неколку месеци.

Сепак, мини-месечините не се единствените привремени небесни придружници на Земјата.

Квази-месечини

Квази-месечините на Земјата го добиваат своето име затоа што, од наша перспектива на Земјата, тие изгледаат како да орбитираат околу нашата планета како што орбитира Месечината.

Но, подетално разгледување открива дека всушност станува збор за астероиди што орбитираат околу Сонцето веднаш до Земјата.

Неодамнешен пример е 2025 PN7, астероид откриен минатиот август кој со децении патува речиси синхронизирано со Земјата.

„Квазимесечините се интересни затоа што всушност не орбитираат околу нашите планети како што Месечината орбитира околу Земјата – тие се само во наша близина“, објаснува астрономот д-р Џенифер Милард.

2025 PN7 е долг околу 20 метри.

„Не е огромен – изгледа како мала канцелариска зграда.“

„Мислиме дека постои веќе 60 години и дека има уште 60 години пред себе, врз основа на неговата моментална орбита“, изјави Милард за Би-Би-Си.

Но, ниедна од привремените „месечини“ не може да се спореди со единствениот вистински сателит на нашата планета – Месечината.

„Додека орбитираат околу Сонцето, тие се движат низ вселената по многу слична патека како Земјата.“

„Изгледа како да орбитираат околу нас затоа што остануваат многу блиску до нас – понекогаш одат пред нас, а понекогаш се зад нас, но всушност не се гравитациски врзани, и тоа е разликата“, објаснува таа.

Но, додека овие астероиди ги следат своите орбити, тие се исто така малку под влијание на гравитацијата на Земјата, што ги привлекува поблиску.

Сите познати квази-месечини на Земјата се привремени – нивните орбити можат да траат со децении или дури и подолго од еден век.

Мини-месечини

За разлика од квази-месечината, мини-месечината е објект што всушност орбитира околу планета.

Мини-месечините на Земјата се мали астероиди привремено држани од гравитацијата на Земјата – остатоци од формирањето на Сончевиот систем или можеби друг вселенски отпад – и обично остануваат во орбитата помалку од една година.

Тие се мали и тешки за откривање – само четири беа забележани досега пред откривањето на 2026 QQ8, според Планетарното друштво, непрофитна група за следење на вселената, и ниту една веќе не орбитира околу Земјата.

Последната мини-месечина беше забележана во август 2024 година.

Астероидот, познат како 2024 PT5, е долг околу 10 метри.

Се смета дека потекнува од астероидниот појас Арџуна – група вселенски карпи чија орбита е слична на онаа на Земјата околу Сонцето.

Но, подеталната анализа на неговиот хемиски состав укажува на можноста дека 2024 PT5 е всушност дел од самата Месечина, која одамна беше фрлена во вселената по ударот на астероид.

Беше само неколку месеци во близина на Земјата, а потоа се врати во астероидниот појас од кој дојде.

Некои астрономи проценуваат дека повторно ќе помине блиску до Земјата во 2055 година.

Облаци од Кордиљевски или „Духови на Месечината“

Облаците од Кордиљевски се најенигматичниот од овие три феномени.

Се верува дека се облаци од вселенска прашина во орбитата на Земјата, кои остануваат пред или зад нашата планета додека таа орбитира околу Сонцето.

Сепак, сè уште нема широк научен консензус за тоа дали тие всушност постојат.

Д-р Милард смета дека претпоставката дека тие постојат е веродостојна.

„Има многу прашина во вселената“, вели таа.

„Постојат честички од меѓупланетарна прашина, па затоа не би ме изненадило ако има прашина заробена од гравитационо стабилни точки околу орбитата на Земјата.“

Дали квази-месечините и мини-месечините се опасни?
И покрај нивната близина на астрономско ниво, овие објекти никогаш не се приближуваат доволно за да претставуваат каква било опасност.

Дури и кога се најблиску до нас, тие се неколку пати подалеку од Месечината.

Според вселенските стандарди тоа се смета за „блиску“, но во реалноста нема за што да се грижите.

„Ако навистина ни се приближуваа, тоа би го правеле многу бавно, па би ги забележале на време и би имале доволно простор да реагираме“, објаснува д-р Милард.

Кои други планети имаат квази-месечини?

Дури во последните децении телескопите станаа доволно чувствителни за да ги забележат овие слаби, речиси неостварливи астероиди.

Напредокот во компјутерските науки им овозможи на научниците да го моделираат го нивното движење и да потврдат дека овие мистериозни објекти се всушност квази-месечини.

„Тие не се невообичаени, само се многу тешки за откривање“, вели д-р Милард.

„Кога е толку тешко да се откријат во близина на Земјата, можете ли да замислите колку е тешко да се најдат било каде на друго место во Сончевиот систем?“

Досега, квази-месечини се забележани околу Јупитер, Венера, Сатурн, Нептун и Плутон, и можно е да бидат откриени повеќе во иднина.

„Сончевиот систем е сè уште многу активно и динамично место“, вели Милард. „Тој не е ниту мртов ниту статично, сè во него е постојано во движење“.