Skip to content
Купувањето сопствен стан и месечното плаќање закупнина низ европските земји одземаат сè поголем дел од домашниот буџет, потврдуваат најновите податоци на Европската статистичка служба Еуростат објавени на почетокот на октомври 2026 година.
Според официјалниот извештај за вториот квартал, цените на станбениот простор во Европската Унија бележат годишен раст од 4,7 проценти, додека трошоците за закупнина пораснале за 3,0 проценти во споредба со истиот период минатата година. Овие официјални показатели јасно потврдуваат дека станбената криза продолжува да се продлабочува, при што цената на купувањето недвижности повторно расте со побрзо темпо отколку самите кирии.
За просечните семејства и младите работници, ваквите статистички трендови значат директно отежнување на условите за обезбедување сопствен покрив над главата. Поради постојаното зголемување на цените на становите и затегнатите банкарски барања за сопствено учество при одобрување станбени кредити, голем број граѓани се принудени да останат на пазарот за изнајмување. Ваквото префрлање на побарувачката кон закупнините прави дополнителен притисок врз слободните станови, со што сопствениците континуирано ги зголемуваат месечните кирии.
Движењата на пазарот на недвижности не се рамномерни низ сите земји-членки, но најсилен притисок трпат граѓаните во државите од Јужна и Централна Европа. Земјите од нашето пошироко опкружување, предводени од Хрватска каде што закупнините и продажбата бележат двоцифрен годишен раст, се соочуваат со сериозен недостиг на достапни станови за локалното население, делумно и поради туристичкиот притисок. Од друга страна, во земјите како Финска и Естонија пазарот бележи речиси целосна стагнација со годишен раст од околу 0,1 процент, додека во Луксембург кириите пораснале за само 1,2 проценти.
Во најголемите европски метрополи, купувањето квадрат станбена површина веќе одамна ги надминува финансиските можности на просечната работничка класа. Во Париз просечната цена на станбениот простор надминува 9.700 евра за метар квадратен, додека во економскиот центар на Италија, Милано, квадратот се движи околу 5.600 евра, што претставува повеќе од двојно над националниот просек. Во исто време, националните медијални цени во Шпанија и Португалија се задржуваат над 2.400 евра за метар квадратен, при што во нивните главни градови износите се значително повисоки.
„Недостигот од планска станбена градба и континуираниот раст на трошоците за одржување создаваат ситуација во која домувањето станува најголемиот поединечен месечен трошок, надминувајќи третина од вкупните семејни приходи“, посочуваат аналитичарите на европските станбени движења.
Европскиот тренд на поскапување има силно влијание и врз домашниот пазар во Македонија, каде што растот на трошоците за увозни градежни материјали директно се прелева врз цената на новоградбите. Во главниот град Скопје, цените на новите станови во централните и урбаните населби веќе се движат над 2.000 евра за квадратен метар, што е историски највисоко ниво. Ова повлекува и раст на кириите за еднособните и двособните станови, кои стануваат сè потежок товар за студентите и младите брачни парови.
Ограничената понуда на станови со прифатливи цени и растот на животните трошоци најавуваат неизвесен период за домашните купувачи до крајот на годината. Со оглед на тоа што платите не го следат темпото на станбената инфлација, извесно е дека притисокот врз семејниот буџет ќе остане висок без најава за брзо смирување на пазарот.
