Skip to content
Додека во Македонија цената на пелетите достигнува 399 денари за вреќа од 15 килограми, Црна Гора воведе максимални малопродажни цени за овој вид огрев. Со владината одлука, пелетите од А1 класа не смеат да чинат повеќе од 270 евра за тон, што е приближно 249 денари за вреќа, додека за А2 класата границата е 250 евра за тон, односно околу 231 денар за вреќа.
Тоа се највисоките дозволени цени во Црна Гора, што значи дека пелетите може да се продаваат и поевтино. Разликата меѓу црногорската максимална цена за А1 пелети и една од понудите во Македонија изнесува околу 150 денари за вреќа. Ова не значи дека сите пелети на македонскиот пазар се толку скапи, но покажува колку се разликуваат цените и пристапот на двете земји во пресрет на зимата.
Владата на Црна Гора ја донесе одлуката на 24 септември, а ограничувањето се применува од 2 октомври 2026 година до 30 јуни 2027 година. Во максималните цени е вклучен и данокот на додадена вредност. Целта на мерката, според црногорските власти, е да се заштитат потрошувачите од високите цени и да се обезбеди постабилно снабдување во текот на грејната сезона.
Во Македонија нема горна граница за цените на пелетите
Во Македонија цените на пелетите се формираат слободно. Според објавените продажни понуди во октомври, вреќа од 15 килограми достигнува 399 денари, додека одредени производи се продаваат за 339 до 379 денари. Цените зависат од производителот, квалитетот, количината и условите за испорака.
Поскапувањето е особено видливо кај производите за кои постојат споредливи цени од претходните години. Во 2018 година, вреќа пелети од 15 килограми чинела 179 денари, а во претсезонските акции минатата година се продавала за 249 денари. Денес истиот производ чини од 339 до 379 денари, што претставува поскапување од 36 до 52 отсто во однос на ланската претсезонска цена и повеќе од двојно во споредба со 2018 година.
Град Скопје уште во 2016 година започна да го субвенционира преминувањето на греење со пелети, промовирајќи го како почиста и поекономична алтернатива. Граѓаните што инвестираа во ваков начин на греење денес плаќаат значително поскап огрев, без извесност колку ќе ги чини следната грејна сезона.
При цена од 399 денари за вреќа, еден тон пелети пресметан по истата единечна цена чини околу 26.600 денари. Во Црна Гора максималната цена за А1 пелети изнесува околу 16.600 денари за тон. За домаќинство што троши три тони во една грејна сезона, разликата меѓу овие две цени би изнесувала приближно 30.000 денари.
Црна Гора најави контроли по пријавите за дополнителни наплати
Ограничувањето на цените во Црна Гора, сепак, не поминува без проблеми. По воведувањето на мерката, дел од граѓаните се пожалиле дека одредени продавачи наплаќаат дополнителни трошоци за пакување и транспорт, со што конечната сметка ја надминува утврдената цена.
Поради ваквите пријави, црногорските власти на 15 октомври најавија инспекциски контроли на производителите и продавачите, со цел да се утврди дали дополнителните наплати претставуваат заобиколување на ограничувањето.
Додека Црна Гора воведува ограничувања на цените и засилени инспекциски контроли, во Македонија пелетите продолжуваат да поскапуваат без утврдена горна граница. Останува прашањето зошто државата, која со години го субвенционираше преминувањето на овој начин на греење, денес не презема мерки за заштита на домаќинствата што инвестираа во него.
