Skip to content
Додека европската економија се соочува со предизвици поврзани со растот, јавниот долг и трошоците за финансирање, големите банки продолжуваат да пријавуваат милијарди евра добивка. Францускиот банкарски гигант BNP Paribas денес објави дека во третиот квартал од 2026 година остварил нето-добивка од 3,46 милијарди евра, што претставува зголемување од 14 проценти во однос на истиот период минатата година.
Резултатот е повисок од очекувањата на аналитичарите, кои прогнозирале добивка од околу 3,23 милијарди евра. Вкупните приходи на банката достигнале 13,76 милијарди евра, потврдувајќи дека големите европски финансиски институции и натаму располагаат со значителна способност за создавање профит.
Но најголемо внимание привлече одлуката банката да започне програма за откуп на сопствени акции вредна 1,3 милијарди евра, со почеток на 2 ноември.
Милијарди за акционерите
Откупот на сопствени акции е механизам преку кој компанијата го намалува бројот на акции во оптек, што може да ја зголеми заработката по акција и да им донесе корист на постојните акционери.
Одлуката на BNP Paribas покажува дека банката не само што остварува висока добивка, туку има и капитална позиција што ѝ овозможува да враќа средства на инвеститорите.
Програмата беше најавена откако банката ја исполнила својата цел за стапката на основен капитал од највисок квалитет, позната како CET1, порано од планираното.
Во исто време, високите банкарски профити отвораат поширока економска дебата за распределбата на добивките од финансиското посредување.
Банките заработуваат преку различни извори, меѓу кои се каматните приходи, провизиите, управувањето со средства и инвестициското банкарство. Кога каматните стапки се повисоки, одредени банкарски активности можат да имаат корист од поголемите каматни маржи, иако истовремено растат и трошоците за финансирање и ризикот од ненаплатливи кредити.
Затоа не може едноставно да се заклучи дека целата добивка е создадена на товар на кредитокорисниците. Но оправдано е да се постави прашањето дали придобивките од силните банкарски резултати се чувствуваат и кај клиентите преку поконкурентни услуги и услови за финансирање.
Инвестициското банкарство носи силен раст
Еден од главните двигатели на добивката на BNP Paribas е инвестициското банкарство.
Според податоците објавени од Reuters, приходите од тргување со акции и услугите поврзани со институционални инвеститори пораснале за околу 50 проценти на годишно ниво. Приходите од корпоративното и институционалното банкарство се зголемиле за 17 проценти, додека приходите од банкарството за население забележале раст од 4 проценти.
Ваквата структура на добивката открива дека големите меѓународни банки имаат повеќе извори на приходи и поголема можност да ги компензираат послабите резултати во одредени сегменти од работењето.
Тоа е значајна разлика во споредба со помалите банки, кај кои кредитирањето на населението и компаниите често има многу поголемо учество во вкупните приходи.
Кој добива од силниот банкарски сектор?
Профитабилните банки се важни за финансиската стабилност. Тие можат да апсорбираат загуби, да обезбедуваат кредити и да финансираат инвестиции.
Но силните резултати отвораат и прашање за конкуренцијата во финансискиот сектор.
Кога банките остваруваат високи добивки, граѓаните и компаниите очекуваат дел од придобивките да се одразат во подобри услови за штедење, кредитирање и пониски трошоци за банкарски услуги.
Од друга страна, банките мора да одржуваат доволен капитал, да управуваат со кредитниот ризик и да се подготвуваат за можни економски потреси.
Токму во оваа рамнотежа се наоѓа и суштината на европската дебата: како финансискиот сектор да остане стабилен и профитабилен, а истовремено да обезбедува достапно финансирање за домаќинствата и стопанството.
Резултатите на BNP Paribas покажуваат дека големите европски банки продолжуваат со силни финансиски перформанси. Следното прашање е колкав дел од таа финансиска моќ ќе се претвори во нови инвестиции, кредитирање и пошироки економски придобивки, наместо исклучиво во поврат за инвеститорите.
