Грција ѝ ги предаде на Бугарија останките на цар Самоил

Бугарскиот премиер Румен Радев, пречекан од неговиот грчки колега Киријакос Мицотакис, присуствуваше во Музејот на византиската култура во Солун, на предавањето на посмртните останки на цар Самоил, објави БГНЕС.

Во нивно присуство, двајцата министри за култура потпишаа протокол за предавање на посмртните останки на средновековниот бугарски владетел. Од своја страна, Бугарија ѝ предава на Грција 48 предмети, главно црковни прибори од неколку манастири во Беломорска Македонија.

Грчкиот премиер Киријакос Мицотакис ја истакна важноста на враќањето на црковните прибори во Грција, вклучително и епископски престол. Тој истакна дека историските и религиозните реликвии не можат да бидат предмет на воено зафаќање.

„Денес воспоставуваме многу длабока врска со Бугарија, која не е само културна. Враќањето на важен црковен сад создава нови мостови на комуникација“, рече Мицотакис.

Грчкиот премиер рече дека 48-те предмети, кои бугарската страна ги стекнала во 1917 година за време на Првата светска војна од митрополиите Серес и Негрита, се од големо значење за духовниот и емоционалниот живот на неговата земја.

„За возврат, Атина ја исполнува својата историска должност со враќањето на посмртните останки на цар Самоил, кои биле пронајдени во базиликата Свети Ахил. Тие се чувани со децении од страна на грчката влада“, рече Мицотакис. Тој потсети дека преговорите за враќање на цар Самоил започнале уште во 1970-тите, во времето на Константинос Караманлис и Тодор Живков.

„Потребно било време за да се надминат предизвиците од минатото. Нашата соработка сега започнува. Ова е првата фаза за враќање на други реликвии од Бугарија“, рече премиерот Мицотакис.

Румен Радев рече дека за него е голема чест да биде во Музејот во Солун.

„Аспирацијата на бугарската држава да ги врати останките датира од 1960-тите, кога овие останки биле откриени во црквата Свети Ахил. Мило ми е што денес го исполнуваме тестаментот на нивниот откривач, проф. Муцопулос, да ги врати. Би сакал да му изразам благодарност на Мицотакис за постигнувањето на овој историски договор за нашите две земји, за вашето политичко водство“, рече бугарскиот премиер, известува БГНЕС.

Тој потсети дека во текот на изминатите 6 децении е вложена напорна работа за да се стигне до каде што сме денес.

„Ако во минатото цар Самоил нè раздели, денес нè обединува. Нашето заедничко членство во ЕУ им овозможува на нашите две земји подобро да го почувствуваат немирот на другата страна. По илјадници години конфронтација, споделување на турбулентно минато на Балканот – обележано со војни, денес ја означуваме следната фаза во развојот и продлабочувањето на нашите односи. Чудо е што по повеќе од 1.000 години судири уживаме високо ниво на добрососедски односи. Последните децении придонесоа за ова, успеавме да ги оставиме зад себе сенките на минатото и да изградиме доверба и пријателство. Мило ми е што нашите два народа го оставија зад себе ова соперништво“, рече и Радев.

Според него, најважно е да се има вистински пријател. „Она што е постигнато денес дополнително ќе го зајакне нашето пријателство. „Изградивме оска на стабилност и просперитет со Грција, а културните односи се важен дел од оваа оска“, нагласи бугарскиот премиер.

По пренесувањето на посмртните останки на цар Самуил, тие ќе бидат пренесени со авион Спартан во Софија, каде што се очекува свечена церемонија на плоштадот „Принц Александар I Батенберг“, по што ќе следи поворка до црквата „Света Софија“. Таму, посмртните останки на цар Самуил ќе го најдат своето вечно почивалиште.

Во последните две години, ова е второ враќање на бугарски владетел во неговата родна земја. Пред 2024 година, посмртните останки на цар Фердинанд I /1887-1918/ беа пренесени од Кобург. Тој беше погребан во Вранската палата.

Уште еден бугарски монарх е погребан во Софија. Во центарот на градот се наоѓа гробницата на принцот Александар I Батенберг, за време на која беше извршено Обединувањето и неговата одбрана за време на победничката Српско-бугарска војна.

Посмртните останки на цар Самоил ги откри професорот Николаос Муцопулос во базиликата „Свети Ахил“ во 1969 година. Тој откри четири саркофази. Само еден од нив содржел недопрен скелет. Антрополошките студии идентификувале постар маж од околу 70 години, со карактеристични траги од траума на левата рака. Во гробот биле пронајдени и остатоци од богата ткаенина и фин оклоп. Целокупноста на археолошкиот контекст, антрополошките податоци и историските информации е основа за неговата идентификација како цар Самоил.