Skip to content
Русија би можела да изведе ограничен воен упад на територијата на Естонија за директно да ја тестира одлучноста и подготвеноста на НАТО за колективна одбрана, предупредува американскиот Институт за проучување на војната (ИСВ) во најновата безбедносна анализа. Проценката на воените експерти доаѓа во период на драстично заострување на односите меѓу Москва и Талин, откако руската разузнавачка служба ФСБ веќе воведе строги ограничувања за движење и ноќен пристап долж пограничната река Нарва.
Овој потег на руските власти следуваше по најавата на естонската влада дека целосно ќе ги затвори сите гранични премини доколку Кремљ прогласи нова масовна мобилизација за војната во Украина. Заострувањето на контролата создава реални ризици од ненадејни провокации на самата североисточна граница на Алијансата, што би значело директно загрозување на стабилноста на целиот европски континент.
Според аналитичарите на ИСВ, граничниот град Нарва, каде што огромното мнозинство од населението е од руска националност, претставува најранлива точка за евентуален почетен удар. Сценариото предвидува инфилтрација на специјални сили без официјални ознаки, заземање на клучните институции и брзо прогласување на таканаречена сепаратистичка република, по примерот на настаните во источна Украина од 2014 година.
Со ваков ограничен просторен зафат, Москва би се обидела да создаде сива зона и да ги стави сојузниците пред тешка дилема околу активирањето на Членот 5 за заедничка одбрана. Воените аналитичари нагласуваат дека целта на руското раководство нема да биде целосна окупација на Естонија, туку предизвикување внатрешно двоумење меѓу водечките членки на НАТО околу тоа дали вреди да се влезе во нуклеарен ризик поради мал пограничен град.
„Целта на ваквиот ограничен потег не е освојување длабока територија, туку разбивање на кредибилитетот на Членот 5 и парализирање на политичката волја на сојузниците пред тие воопшто да постигнат консензус за воен одговор“, се наведува во заклучоците на Институтот за проучување на војната.
Потенцијална криза од ваков калибар автоматски повлекува вонредни безбедносни консултации, прераспределба на одбранбени капацитети кон источното крило и нови економски потреси на пазарите на енергенси.
Балтичките земји веќе со месеци бележат зачестени упади на дронови, повреди на воздушниот простор и саботажи на виталната инфраструктура. Доколку сојузниците не покажат целосна решителност и подготвеност за одговор на секој хибриден обид за нарушување на границите, ризикот од натамошна дестабилизација може да се прошири врз сите европски безбедносни точки.
