Мицкоски кон Реџепи, ти си патриот од АлиЕкспрес

Премиерот Христијан Мицкоски денеска во Собранието влезе во остар политички дуел со пратеникот Скендер Реџепи од Европскиот фронт, во расправа што ги спои правосудниот испит, употребата на јазиците и најавениот закон за правична застапеност. Повод беше пратеничко прашање за тоа зошто правосудниот испит не може да се полага и на албански јазик.

Мицкоски одговори дека прашањето за јазикот на кој се полага правосудниот испит не е уредено во самиот закон, туку дека тоа го уредува министерот. Тој ја префрли одговорноста кон претходните министри за правда од политичките структури што, како што рече, Реџепи ги поддржувал, прашувајќи зошто тие претходно не го решиле ова прашање.

Во најостриот дел од настапот, премиерот ги нарече политичките противници „лицемерни патриоти од Али експрес“, обвинувајќи ги дека кога се во опозиција отвораат етнички теми, а кога се на власт промовираат зелени агенди. Таквиот речник ја засили политичката тежина на расправата, која формално беше поставена како прашање за правата на кандидатите што полагаат правосуден испит.

Мицкоски истовремено порача дека секој има право да го користи својот мајчин јазик, но оцени дека се создава етнички конфликт таму каде што, според него, го нема. Тој се осврна и на протестот поврзан со правосудниот испит, тврдејќи дека правници што треба да го бранат владеењето на правото оставиле лош пример бидејќи не го истакнале државното знаме.

Дел од расправата се префрли и кон Венецијанската комисија, откако Мицкоски го критикуваше ставот на Реџепи за нејзината улога. Премиерот рече дека Венецијанската комисија е важна во европската методологија и дека нејзините мислења се релевантни за усогласеноста на законите со меѓународното право. Во истиот контекст ги спомена и пресудите на Европскиот суд за човекови права што се однесуваат на македонската заедница во Бугарија.

Во однос на законот за правична застапеност, Мицкоски најави дека тој наскоро ќе се најде пред пратениците и дека очекува поддршка. Неговата порака беше дека во новиот модел не треба да бидат пресудни процентите, туку квалитетот на кадарот и функционалноста на институциите. Слична позиција тој изнесе и претходно, кога тврдеше дека законот треба да ги надмине слабостите на досегашниот систем и да понуди и правичност и квалитет во администрацијата.

Темата за правична застапеност останува една од најчувствителните политички точки во земјата, бидејќи ја допира рамнотежата меѓу уставниот принцип на еднаквост, потребата од застапеност на заедниците и барањето јавната администрација да се гради според компетенции. Токму затоа, најавениот закон ќе биде тест не само за мнозинството, туку и за тоа дали етничките прашања ќе се водат низ институционален, а не низ партиски конфликтен јазик.

Собранискиот дуел покажа дека расправата за јазиците, правосудниот испит и правичната застапеност повторно лесно преминува од правно прашање во политичка конфронтација. Во таа рамка, клучно ќе биде дали Владата ќе понуди јасен законски текст и применлива методологија или дебатата ќе остане во полето на меѓусебни обвинувања за патриотизам, лицемерие и етничка мобилизација.