Мистериозно исчезнување и смрт на научници во Америка и Кина

Федералното истражно биро на САД почна да бара евентуални врски меѓу најмалку 10 случаи на исчезнати или починати научници и вработени поврзани со чувствителни нуклеарни, вселенски и одбранбени програми, откако темата стигна до Белата куќа и до Комитетот за надзор во Претставничкиот дом. Американските институции засега зборуваат за „преглед“ и „проверка на можни врски“, а не за потврдена координирана операција.

Она што е важно, а често се губи во сензационалните наслови, е дека истите американски извори предупредуваат оти засега нема познат доказ дека случаите се поврзани. CBS News, повикувајќи се на луѓе блиски до истрагите и на експерти за нуклеарна безбедност, наведува дека дел од случаите се распослани низ неколку години, во различни институции и со различни околности, а некои се водат како лични трагедии, хомицид или исчезнувања без индикации за насилство.

Паралелно со американската приказна, во меѓународните медиуми се појавија и текстови дека и Кина има сопствена низа на смртни случаи на научници од чувствителни области, меѓу нив воена вештачка интелигенција, хиперсонични технологии и вселенска одбрана.

IBTimes UK, повикувајќи се на претходно известување на Newsweek, објави дека во последните три години најмалку девет кинески научници починале во околности што во јавноста се опишуваат како неразјаснети или недоволно објаснети, додека кинеската амбасада во Вашингтон изјавила дека „не е запознаена со релевантната ситуација“.

Американската истрага е реална и потврдена, но таа засега се однесува на американските случаи; за кинеските има медиумски извештаи и јавни прашања, но не и објавена меѓународна истрага што би ги врзала двете групи во една операција.

Токму затоа темата треба да се чита внимателно. Причина за вознемиреност има, затоа што станува збор за луѓе поврзани со чувствителни технологии и со национална безбедност во две најголеми глобални сили.

Но засега најсигурната констатација е дека постои истрага во САД и дека постојат медиумски сомнежи и во Кина, а не дека е докажан глобален заговор за ликвидација на научници. Скокот од сомнеж до заклучок во оваа фаза е поголем од фактите што досега се јавно потврдени.

Случајот сепак отвора една сериозна и поширока дилема. Во време на остра технолошка и безбедносна конкуренција меѓу Вашингтон и Пекинг, дури и неповрзани смртни случаи на луѓе од нуклеарни, вселенски и одбранбени програми веднаш се претвораат во прашање на национална безбедност.