Skip to content
Трамп без јасен план во Иран е сликата што сè појасно се наметнува откако американската администрација, по почетниот силен воен удар и реториката за брз исход, сега преминува на тактика на чекање, економски притисок и одложени преговори. Повеќе од седум недели по почетокот на конфликтот, Вашингтон се обидува да ја натера разнишаната иранска власт на договор, но без јасно објаснета завршна стратегија, во момент кога сојузниците стануваат понервозни, а економските последици се чувствуваат далеку надвор од Блискиот Исток.
Според анализите во западните медиуми, Белата куќа прво ја продаваше операцијата како демонстрација на сила што брзо ќе го скрши Техеран. Наместо тоа, војната влезе во подолга и понеизвесна фаза. Примирјето беше продолжено додека Иран не достави нов предлог, а во меѓувреме американскиот специјален пратеник Стив Виткоф и Џаред Кушнер се испратени во Пакистан за нов обид за индиректни разговори со иранскиот министер за надворешни работи Абас Арагчи. Тоа покажува дека Вашингтон повеќе не нуди брза победа, туку бара излез додека јавно инсистира дека ја држи иницијативата.
Најголемиот проблем за Трамп не е само Иран, туку и впечатокот дека Белата куќа нема јасен одговор што точно сака да постигне ако Техеран не попушти брзо. The Guardian пишува за премин од „shock and awe“ кон „wait and see“, додека Reuters и други медиуми бележат дека и европските сојузници стануваат сè понервозни поради економската цена, долгиот хоризонт на кризата и ризикот САД да влезат во уште подлабока регионална конфронтација без расчистен крај.
Цената веќе е видлива. Ормускиот Теснец останува клучна точка на глобалниот притисок, а енергетскиот шок од војната сè подлабоко влегува во светската економија. Reuters објави дека фабриките се соочуваат со повисоки трошоци, а новиот бран поскапувања отвора и внатрешен политички проблем за Трамп. Според анкетата Reuters/Ipsos, мнозинството Американци токму него го обвинуваат за скокот на цените на горивото, што ја претвора иранската војна од надворешнополитичка одлука во домашен политички товар.
Во позадина расте и безбедносната нервоза. Guardian наведува дека американските залихи на скапи ракети се под притисок, а администрацијата се двоуми колку далеку да оди со нова воена ескалација, особено додека три носачи на авиони патролираат во поширокиот регион. Тоа ја прави ситуацијата уште почувствителна: Трамп сака да изгледа цврсто, но секој следен чекор носи поголем ризик, поголем трошок и посилно прашање дали воопшто постои реален политички план за денот по војната.
Сега најтешкото прашање не е дали Вашингтон може уште да ја притиска иранската власт, туку дали знае каде сака да ја заврши оваа криза. Ако разговорите во Пакистан не донесат напредок, а економскиот удар продолжи да се прелева низ енергијата, трговијата и домашната политика во САД, тогаш приказната за сила лесно може да се претвори во приказна за војна што почнала со многу бучава, а останала без јасен крај.