Skip to content
Министерот за транспорт и врски, Александар Николоски, најави драстична промена во управувањето со Македонска пошта, означувајќи го процесот како „тврд рестарт“. За разлика од претходните стратегии кои разгледуваа можност за приватизација или јавно-приватно партнерство како излез од кризата, актуелната Влада се одлучи за зачувување на државната сопственост и внатрешно реструктуирање. Овој потег сигнализира намера државата да ја задржи контролата врз критичната инфраструктура за комуникација и логистика. Фокусот се преместува од опстанок кон развој, при што се тврди дека компанијата е веќе финансиски стабилизирана, а платите на вработените се исплаќаат редовно, што претставува основа за најавените инвестициски циклуси.
Пазарен парадокс и финансиски дисбаланс
Клучниот аргумент за реформите лежи во неефикасната пазарна позиционираност на државниот оператор. Според презентираните податоци, Македонска пошта држи доминантни 75% од пазарот по обем на пратки, но генерира приход од само 11 милиони евра. Наспроти ова, приватните поштенски оператори, кои покриваат само 25% од пазарот, остваруваат значително повисоки приходи од околу 18 милиони евра. Оваа диспропорција укажува на тоа дека државната компанија го носи товарот на непрофитабилната „универзална услуга“ (достава на писма и сметки во рурални и непристапни места), додека приватниот сектор го презема профитабилниот дел со пакети и експресна достава. Анализата сугерира дека целта на реструктуирањето е Македонска пошта агресивно да навлезе во лукративниот сегмент на пакетска достава.
Оперативна модернизација и капитални инвестиции
За да се надмине технолошката застареност која ја намалува конкурентноста, најавена е набавка на 100 нови возила и имплементација на нов софтверски систем. Овие инвестиции се директен одговор на логистичките проблеми кои со години го попречуваа навременото доставување на пратките. Обновата на возниот парк е критична за зголемување на ефикасноста и намалување на оперативните трошоци за одржување на старите возила. Воведувањето на нов софтвер треба да овозможи подобро следење на пратките и дигитализација на услугите, што е стандард во индустријата кој приватните конкуренти веќе го применуваат. Оваа модернизација е предуслов за враќање на довербата кај корисниците и бизнис секторот.
Политичка одговорност и правни импликации
Најавата за реформи е проследена со остри обвинувања кон претходната власт предводена од СДСМ. Николоски посочи дека претходното раководство намерно ја девастирало компанијата со цел да ја подготви за евтина продажба. Во овој контекст, беа споменати истраги и пресуди против поранешни генерални секретари, што алудира на висока корупција и злоупотреба на службената положба поврзана со работењето на поштата. Оваа реторика сугерира дека реструктуирањето нема да биде само економско, туку ќе вклучува и институционална ревизија на минатите договори и одлуки, со цел лоцирање на кривична одговорност за лошата финансиска состојба во која се наоѓаше претпријатието.
Економски потенцијал и идни проекции
Плановите за Македонска пошта се дел од пошироката економска слика, каде се бележи раст во градежништвото од 21% и обид за заживување на државните капацитети. Доколку реорганизацијата биде успешна, државниот оператор би можел да стане сериозен играч на пазарот на е-трговија, кој е во постојан пораст. Успехот на овој план зависи од способноста на менаџментот да ги трансформира бирократските процедури во флексибилни деловни решенија. Крајната цел е трансформација од загубар во профитабилен субјект кој ќе придонесува во буџетот, наместо да биде товар за даночните обврзници, искористувајќи ја својата широка мрежа на експозитури која е без конкуренција на територијата на целата држава.