Иранска револуционерна гарда – дали следува колапс?

Три недели по почетокот на воената акција на САД и Израел против Иран на 28 февруари 2026 година, Иранска револуционерна гарда продолжува да дејствува и покрај тешките загуби во врвот на безбедносниот апарат, што ја отвори дилемата дали режимот во Техеран влегува во фаза на распад или, напротив, покажува дека може да го преживее првиот удар. Во анализата што ја пренесува ДВ се посочува дека првичните очекувања за брз колапс не се потврдиле на терен.

Според таа анализа, клучната причина е начинот на кој е организирана гардата: наместо строго вертикална команда, таа во изминатите децении изградила разгранета и децентрализирана мрежа, со регионални структури што можат да делуваат и без директна наредба од центарот. Тоа, според соговорниците на ДВ, ѝ овозможува да продолжи со напади и по ликвидации на високи функционери. Во меѓувреме, повеќе извори објавија дека Али Лариџани, шеф на Врховниот совет за национална безбедност, и Голамреза Солејмани, командант на Басиџ, биле убиени во израелски напади, што Иран подоцна го потврдил.

Текстот укажува и на подлабоката причина поради која брз распад не изгледа извесен: Иранска револуционерна гарда не е само воена сила, туку столб на политичката, идеолошката и економската моќ на системот. Таа е вградена во безбедносниот апарат, но и во големи инфраструктурни и бизнис-проекти, па евентуалното слабеење на еден слој од режимот не мора автоматски да значи и негово уривање.

Оттаму, проценката во анализата е дека поверојатно следи продолжување и можно проширување на конфликтот, отколку брз колапс на гардата. И други меѓународни извори во меѓувреме известуваат дека војната влегува во трета недела, со нови удари врз ирански и регионални цели и со растечки економски и безбедносни последици за целиот Залив.

Зачлени се на нашиот е-билтен