По кражбата што ја шокира Европа, златниот шлем на Романија е вратен

Златниот шлем на Романија, стар околу 2.500 години и украден во јануари 2025 од музејот Дрентс во холандскиот град Асен, е пронајден и вратен во рацете на холандските власти, соопштија обвинителите на 2 април. Станува збор за шлемот од Коцофенешти, еден од највредните симболи на романското културно наследство, чието исчезнување пред повеќе од една година предизвика шок и во Романија и во Холандија, а отвори и дипломатички тензии меѓу двете земји.

Враќањето на артефактот не значи дека приказната завршила мирно. Холандските власти соопштија дека шлемот бил пронајден со помош на информации добиени од осомничените за кражбата, а заедно со него биле вратени и две од трите украдени златни нараквици. Една нараквица сè уште недостига, што значи дека и покрај спектакуларниот пресврт, случајот останува отворен и далеку од целосно затворен.

Она што ја прави оваа вест уште повпечатлива е состојбата во која е најден шлемот. Директорот на музејот Дрентс изјави дека артефактот е малку вдлабнат, но дека нема трајни оштетувања, додека нараквиците биле пронајдени во совршена состојба. Тоа барем делумно го смирува стравот што со месеци постоеше во јавноста, дека препознатливиот златен шлем можеби бил стопен или неповратно уништен.

Кражбата во јануари 2025 беше изведена со огнометна бомба, чекани и насилен упад во музејот, а токму бруталноста на нападот ја претвори во една од најшокантните културни кражби во Европа во последните години. Сега, со враќањето на шлемот, Холандија доби момент на олеснување, а Романија делумна правда. Но вистинското прашање останува исто: како е можно едно национално богатство од непроценлива вредност воопшто да биде оставено да мине низ таков ризик