Ескалација на Блискиот Исток: Трамп се заканува со отворање на Ормускиот Теснец

Ормускиот Теснец одново е во центарот на блискоисточната криза, откако американскиот претседател Доналд Трамп вчера изјави дека САД, „со уште малку време“, можат лесно да го отворат теснецот, да ја преземат нафтата и да заработат богатство. Пораката ја објави на Truth Social во момент кога конфликтот со Иран влегува во петтата недела, а растот на цените на енергенсите дополнително го зголемува притисокот врз Вашингтон да покаже јасен излез од кризата.

Изјавата на Трамп доаѓа додека Ормускиот Теснец останува една од најчувствителните точки на глобалната енергетска мапа, бидејќи низ него минува околу една петтина од светската потрошувачка на нафта. Според Ројтерс, Иран фактички го држи теснецот под силен притисок преку напади врз бродови, мини и други мерки што го прават комерцијалниот транзит ризичен и скап, а токму тоа му дава на Техеран силна преговарачка алатка во односите со САД.

Паралелно со заканите за Ормускиот Теснец, реториката од Белата куќа станува сè поостра. Ројтерс објави дека Трамп се заканил и со напади врз ирански мостови и електрани, откако веќе беше погоден новоизградениот мост Б1 меѓу Техеран и Караџ. Во исто време, американски и ирански извори потврдија дека два американски воени авиони биле соборени над Иран и над Заливот, при што еден член на екипажот сè уште се води како исчезнат. Тоа покажува дека конфликтот не се движи кон смирување, туку кон нова, поризична фаза.

Она што ја прави оваа ескалација уште позагрижувачка е проценката на американските разузнавачки служби дека Иран веројатно нема брзо да ја пушти контролата врз Ормускиот Теснец, бидејќи токму таму ја гледа својата најсилна предност. Експерти на кои се повикува Ројтерс предупредуваат дека евентуална воена операција за отворање на теснецот би била скапа, долга и полна со ризици, што значи дека заканите од Вашингтон засега повеќе ја креваат температурата отколку што носат јасен пат кон деескалација.