Белата куќа за Иран: Само Трамп ја знае следната одлука

Само Трамп знае што следува за Иран, порача Белата куќа во момент кога Вашингтон му постави рок на Техеран до 20 часот по источно американско време да прифати договор со САД, а Доналд Трамп во ист ден повторно ја подигна реториката до крајност, предупредувајќи дека ако нема договор, може да следи уште поразорен удар. Наместо појаснување што точно ќе направи американскиот претседател, портпаролката Каролин Левит испрати порака дека само тој знае каде стојат работите и што ќе преземе, со што Белата куќа практично ја остави најважната одлука во сенка на личната волја на Трамп.

Токму тоа ја прави ситуацијата потешка од уште едно драматично предупредување. Euronews објави дека прашањето до Белата куќа дошло и во контекст на шпекулации дали Трамп би можел да оди до крајни средства, но одговорот не бил демант, туку затворање на кругот околу претседателот како единствен носител на одлуката. Во исто време, Трамп на својата платформа Truth Social напиша дека „целa цивилизација“ би можела да умре таа ноќ ако Иран не попушти, а паралелно зборуваше и за можност од „целосна промена на режимот“, што покажува дека заканите повеќе не се движат само околу Ормутскиот теснец, туку и околу иднината на самата иранска држава.

Поширокиот контекст ја открива и дипломатската блокада зад оваа реторика. Според Reuters, Иран не прифаќа привремено примирје, туку поставува услови за траен мир: итен прекин на нападите, гаранции дека тие нема да се повторат и компензација за штетата. Истиот извор наведува и дека Техеран сака да го задржи влијанието врз Ормутскиот теснец и да наплаќа такси за транзитот на бродови, што покажува дека кризата одамна не е само воена, туку и геополитичка и енергетска пресметка со глобални последици.

Во таква атмосфера, изјавата дека „само претседателот знае“ не звучи како дисциплинирана институционална порака, туку како дополнително заострување на неизвесноста. Белата куќа веќе со недели повторува дека целите на операцијата против Иран остануваат уништување на ракетските капацитети, иранската морнарица и патот кон нуклеарно оружје, но најновата формулација покажува дека меѓу јавно прокламираните цели и следниот чекор на Вашингтон сè повеќе стои личната проценка на Трамп. Во меѓувреме, високата комесарска канцеларија за човекови права на ОН предупредува дека нападите врз цивили и цивилна инфраструктура претставуваат воени злосторства, па секоја нова неодреденост од Вашингтон сега се чита и како политички притисок и како опасност од уште подлабока ескалација.