Полска испиша историја со првата регистрација на истополов брак

Истополов брак во Полска првпат беше официјално регистриран во Варшава, откако градските власти ја спроведоа судската линија што ја обврзува земјата да признае бракови меѓу лица од ист пол склучени во други членки на Европската Унија. Случајот е историски затоа што Полска и натаму не дозволува истополови бракови во домашното законодавство, но сега мора да ги признава оние што законски се склучени во друга земја на ЕУ.

Одлуката следи по пресудата на Судот на правдата на ЕУ од ноември 2025 година, со која беше утврдено дека Полска не може да одбие признавање на брак склучен во друга членка на Унијата само затоа што нејзиното домашно право не дозволува таква заедница. Во март, полскиот Врховен управен суд ја примени таа европска пресуда и нареди признавање на бракот на двајца Полјаци склучен во Германија.

Варшавскиот градоначалник Рафал Тшасковски соопшти дека градот ја издал првата транскрипција на извод за брак за истополов пар, во согласност со судските одлуки. Тој најави дека Варшава проактивно ќе признава и други такви бракови склучени во ЕУ, дури и без секој пар посебно да поминува низ судска постапка.

Правната промена, сепак, има јасна граница. Таа не значи дека Полска воведува истополови бракови, ниту дека матичните служби во земјата ќе можат да ги склучуваат. Суштината е во признавањето на веќе склучени бракови во други земји на ЕУ, како дел од правото на слободно движење, семеен живот и недискриминација на граѓаните на Унијата.

Полскиот премиер Доналд Туск ја поддржа примената на пресудите и им се извини на истополовите двојки кои со години се чувствувале отфрлени и понижени. Тој ги повика службениците, без оглед на личните ставови, да го почитуваат достоинството на секој човек. Но политичкиот пат останува тежок, бидејќи неговата влада најавуваше граѓански партнерства, додека конзервативните сили и претседателот Карол Навроцки се против пошироко признавање на такви права.

Овој случај ја става Полска во судир меѓу националното законодавство, силното влијание на конзервативната традиција и обврските што произлегуваат од членството во ЕУ. За ЛГБТК+ заедницата тоа е важен правен пробив, но не и крај на борбата за еднакви семејни права. Истражување наведено од Euronews покажува дека 67 проценти од Полјаците поддржуваат истополов брак или правно признавање на ЛГБТК+ заедниците, што укажува дека општествената слика е посложена од политичката блокада.

Првата регистрација во Варшава затоа не е само административен чин. Таа е сигнал дека европското право почнува да ја менува практиката и во земји каде што домашните закони остануваат рестриктивни. Полска сè уште не го отвора прашањето за склучување истополови бракови дома, но веќе не може целосно да ги избрише оние што нејзини граѓани законски ги склучиле во друга членка на Европската Унија.првата регистрација на истополов брак

Најчитано