Skip to content
Трупи во Полска нема да бидат испратени како што се очекуваше, откако САД ја откажаа планираната ротација на околу 4.000 американски војници од 2. оклопна бригадна борбена група на 1. коњаничка дивизија, во потег што се поврзува со поширокото намалување на американското воено присуство во Европа под администрацијата на Доналд Трамп. Одлуката доаѓа во момент кога НАТО се обидува да ја убеди источната членка дека безбедносната архитектура не се разнишува, а Полска јавно се обидува да ја намали политичката штета.
Според информациите што ги потврдија европски и американски извори, Вашингтон ја стопирал ротацијата што требало да замени сили распоредени во Полска и на источниот дел од НАТО. Дел од војниците веќе биле во Европа, а опремата била во транзит, што покажува дека одлуката не била донесена во рана фаза, туку во момент кога распоредувањето практично веќе било подготвено.
Потегот се надоврзува на претходната најава на Вашингтон за повлекување околу 5.000 американски војници од Германија во следните месеци. Таа одлука следеше по дипломатски судир меѓу Трамп и германскиот канцелар Фридрих Мерц, во атмосфера на растечка тензија околу војната со Иран и американското незадоволство од европските сојузници.
Во НАТО се обидуваат да ја претстават промената како ограничена, со објаснување дека ротациските сили не се формален дел од главните планови за одвраќање и одбрана на Алијансата. Висок воен претставник на НАТО изјавил дека Алијансата ќе продолжи да одржува силно присуство на источниот фронт, но самиот факт дека распоредувањето е откажано ја храни неизвесноста во земјите што граничат со руската сфера на притисок.
Полската влада, пак, негира дека станува збор за намалување на американското присуство во Полска. Министерот за одбрана Владислав Косинијак-Камиш порача дека „ова не се однесува на Полска“, туку на претходно најавената промена во американското воено присуство во Европа, особено во Германија. Полските власти тврдат дека бројот на американски војници во земјата не се намалува и дека Варшава продолжува да работи на зголемување на американското присуство.
Но политичката порака е тешко да се избрише. Само неколку дена претходно, Трамп јавно остави отворена можност дел од трупите што се повлекуваат од Германија да бидат префрлени во Полска. Варшава беше подготвена да ги прими, бидејќи за Полска американското присуство не е само воено прашање, туку гаранција дека источниот фронт на НАТО останува приоритет за Вашингтон.
Затоа оваа одлука изгледа како уште еден сигнал дека Трамп ја менува логиката на американската заштита во Европа. Наместо автоматско засилување на источниот фронт, Вашингтон сè почесто испраќа порака дека европските сојузници мора да преземат поголем товар, да трошат повеќе за одбрана и да се подготват за помала предвидливост од Белата куќа.
За Полска, тоа е особено чувствително. Земјата вложува масовно во одбрана, купува американско оружје и се претставува како клучен бедем на НАТО кон Русија. Но ако американските ротации станат предмет на брзи политички одлуки, Варшава ќе мора да смета дека и најцврстите безбедносни очекувања можат да се променат со еден потпис во Пентагон.
Одлуката не значи дека САД ја напуштаат Полска, ниту дека НАТО ја остава источната граница без заштита. Но ја отвора дилемата што Европа сè потешко ја избегнува: дали американската гаранција останува стабилна без оглед на политиката во Вашингтон, или источниот фронт на НАТО влегува во период во кој секоја ротација, секоја база и секој контингент ќе зависат од расположението на администрацијата во Белата куќа.
