Мицкоски призна дека имаме демографски проблем, но што презема Владата?

Демографски проблем што за 20 до 25 години може да остави празнина од 150.000 до 250.000 луѓе во Македонија призна премиерот Христијан Мицкоски во поткастот „Каде се парите“. Тој предупреди дека земјата мора да размислува неколку децении однапред, но токму тука почнува клучното прашање за Владата: ако проблемот е толку сериозен, каде е планот што треба да ги задржи младите, да ги врати иселените и да им даде причина на семејствата да останат тука?

Мицкоски оцени дека демографската слика во Македонија може целосно да се смени во следните 15, 20 или 25 години. Според него, дел од работоспособниот потенцијал ќе продолжи да заминува кон Западна Европа, а празнината во домашната економија ќе мора да се пополнува со работници од трети земји.

Тоа е реална дијагноза, но не е доволна политика. Демографијата не се решава со предупредување дека ќе ни недостигаат луѓе, туку со систем што прави младите да имаат причина да останат. Повисоки плати, достапни станови, функционални градинки, сигурно образование, здравство што не ги истоштува семејствата, предвидлива економија и институции без партиски притисок се дел од одговорот што граѓаните одамна го очекуваат.

Податоците го потврдуваат проблемот. Државниот завод за статистика објави дека во 2024 година се живородени 16.061 дете, што е намалување од 4 проценти во споредба со претходната година. Во четвртото тримесечје од 2024 година природниот прираст бил негативен и изнесувал минус 1.206 лица. Тоа значи дека бројот на умрените бил поголем од бројот на живородените.

Светска банка, пак, ја опишува Северна Македонија како земја со население што старее и се намалува, со стапка на фертилитет од околу 1,5 и дијаспора проценета на повеќе од 500.000 граѓани. Ова не е само статистика, туку директен удар врз пазарот на труд, пензискиот систем, здравството, образованието и локалните заедници.

Затоа изјавата на премиерот треба да биде почеток на сериозна државна политика, а не уште една политичка констатација. Ако Владата веќе знае дека за две децении може да недостигаат стотици илјади луѓе, тогаш мора да каже кои мерки ќе ги донесе сега, во овој мандат, а не во некоја апстрактна иднина.

Демографската политика не може да се сведе само на апел за семејство и наталитет. Таа мора да вклучи економска сигурност, регионален развој, мерки за млади семејства, поддршка за мајки и татковци, поврат на квалификувани кадри од странство, контролиран модел за работници од трети земји и јасна стратегија за тоа каква држава ќе биде Македонија во 2050 година.

Премиерот е во право кога вели дека државата мора да размислува 50, 75 или 100 години однапред. Но Владата не се оценува според тоа колку далеку гледа во иднината, туку според тоа што прави денес. Демографскиот проблем е признаен. Сега недостига најважниот дел: конкретна, мерлива и јавна политика што ќе покаже дека државата не само што брои колку луѓе ќе изгуби, туку конечно почнува да се бори да ги задржи.