Skip to content
Две германски покраини денес гласаат на избори кои формално одлучуваат за регионалната власт, но политичкото внимание е насочено и кон Берлин на федерално ниво. Во германската престолнина, каде кириите речиси се удвоиле во однос на 2014 година, домувањето стана централното изборно прашање. Неколку стотици километри североисточно, во Мекленбург-Предна Померанија, последните анкети покажуваат тесна трка меѓу СПД и АфД, додека партијата ЦДУ на канцеларот Фридрих Мерц влегува во изборниот ден со значително пониска поддршка од онаа што ја имаше на претходните покраински избори. Reuters денешното гласање го опишува како нов политички тест за Мерц, само две недели по изборите во Саксонија-Анхалт.
Избирачките места во двете покраини се отворени од 08:00 до 18:00 часот. Во Берлин се избира новиот состав на Претставничкиот дом и претставниците во дванаесетте окружни собранија. Право на глас за покраинскиот парламент имаат 2.487.318 луѓе, а годинава првпат на изборите за Претставничкиот дом можат да гласаат и 16 и 17-годишни германски државјани.
Во Мекленбург-Предна Померанија се избира деветтиот покраински парламент, а гласањето се одвива во 36 изборни единици. И таму старосната граница за гласање е 16 години. Покраинската изборна комисија најави дека утврдувањето и објавувањето на привремените резултати ќе започне по затворањето на гласачките места во 18 часот.
Во Берлин, сепак, големата тема не е класичната национална дебата за миграција или надворешната политика. Тоа се становите.
Околу 85 проценти од берлинските домаќинства живеат под кирија. Огласените закупнини речиси се удвоиле од 2014 година, а официјалните градски проценки покажуваат дека на Берлин до 2040 година ќе му бидат потребни дополнителни 211.000 станови. Самата градска влада проценува дека 138.000 од нив се потребни за да се намали сегашниот притисок врз пазарот, додека уште 73.000 ќе бидат потребни поради очекуваниот раст на населението.
Затоа еден поранешен аеродром стана еден од симболите на кампањата.
„Темпелхоф“, огромниот простор на некогашниот берлински аеродром кој денес е парк, повторно ја отвори старата дилема: дали дел од него треба да се употреби за изградба на станови или да остане целосно јавен зелен простор. На референдум во 2014 година речиси две третини од гласачите се изјаснија просторот во голема мера да остане незастроен. ЦДУ, ФДП и АфД денес поддржуваат ограничена изградба на дел од теренот, додека СПД, Зелените и Левица се противат и предлагаат новите станови да се градат на други локации.
Последниот ZDF Politbarometer, спроведен од Forschungsgruppe Wahlen меѓу 14 и 17 септември, ја покажува неизвесноста на берлинската трка, но не претставува прогноза за резултатот. Во анкетата Левица има 22 проценти, ЦДУ 20, АфД 18, Зелените 15, СПД 12, а BSW четири проценти. Дури 23 проценти од анкетираните тогаш сè уште не биле сигурни кого или дали ќе го изберат. Статистичката маргина е околу плус-минус три процентни поени кај резултат од околу 40 проценти и околу два поени кај поддршка од десет проценти.
Ова е голема промена во однос на изборите во 2023 година, кога ЦДУ освои 28,2 проценти, СПД и Зелените по 18,4, Левица 12,2, а АфД 9,1 проценти. Сегашната градска власт ја сочинуваат ЦДУ и СПД, но според последниот ZDF пресек тие две партии заедно немаат мнозинство. ZDF наведува дека, доколку токму таквата распределба се преслика во парламентот, математичко мнозинство би имале комбинации како Левица-Зелени-СПД или ЦДУ-Зелени-СПД. Тоа е само пресметка врз основа на анкета, а не исход од изборите ниту договор меѓу партиите.
Сосема поинаква изборна слика има во Мекленбург-Предна Померанија.
Таму покраината од 2021 година ја води коалиција на СПД и Левица, предводена од премиерката Мануела Швезиг. Економијата, работните места, цената на енергијата и горивата, миграцијата, состојбата во руралните средини и туризмот се меѓу темите што ја одбележаа кампањата. Покраината силно зависи од автомобилскиот транспорт, а растот на цените на горивата дополнително ја засили дебатата во последните недели.
Последниот ZDF Politbarometer од 18 септември ги измери СПД на 37 проценти и АфД на 36 проценти. Левица беше на девет, ЦДУ на шест, Зелените на пет, а BSW на четири проценти. И овде ZDF изрично нагласува дека станува збор за моментална слика, а не за прогноза. Дваесет и еден процент од анкетираните сè уште не биле сигурни кого или дали ќе изберат.
Разликата во однос на 2021 година е особено видлива кај АфД и ЦДУ. Пред пет години СПД освои 39,6 проценти, АфД 16,7, ЦДУ 13,3, Левица 9,9 и Зелените 6,3 проценти. Последната анкета, според тоа, покажува значително различна распределба на поддршката, но конечната слика ќе ја дадат единствено денешните гласови.
Првото место, сепак, не значи автоматски и преземање на власта. Главните германски партии досега ја одржуваат политиката позната како „заштитен ѕид“, одбивање да влегуваат во коалициски договори со крајнодесничарската АфД. Поради тоа, составот на парламентот и тоа кои партии ќе го преминат прагот од пет проценти може да биде исто толку важно за формирањето влада колку и прашањето која партија ќе добие најмногу гласови.
Во Мекленбург-Предна Померанија над изборната кампања стои и пошироката германска расправа за Русија и енергетската политика. Reuters во петокот објави дека раководството на АфД и рускиот економски претставник Кирил Дмитриев подготвуваат средба за 2027 година на која би се разговарало за можно обновување на испораките на руски гас доколку има политички услови за тоа. АфД јавно се залага за обновување на енергетските врски со Русија, додека федералната влада и другите главни партии го отфрлаат враќањето кон поранешната зависност од руски енергенси.
Токму комбинацијата од двата денешни избори го става Фридрих Мерц во центарот на националното внимание. Во Берлин неговата ЦДУ се обидува да ја задржи водечката улога во градската власт, додека во Мекленбург-Предна Померанија последните истражувања ја ставаат партијата многу пониско од СПД и АфД. Изборите доаѓаат само две недели по гласањето во Саксонија-Анхалт, каде АфД постигна силен резултат, што дополнително ја засили дебатата во ЦДУ и на федерално ниво.
Регионалните избори сами по себе не ја менуваат федералната влада во Берлин и не одлучуваат за мандатот на Мерц. Нивното политичко значење е во тоа што покажуваат како гласачите во две многу различни покраини реагираат на економските трошоци, домувањето, миграцијата и работата на партиите што се дел и од федералната власт.
По затворањето на избирачките места во 18 часот ќе започнат медиумските изборни процени и пребројувањето, но тие не треба да се мешаат со официјалниот резултат. Берлинската изборна комисија најави дека првите официјално внесени резултати на интернет се очекуваат околу 19:30 часот, кога би требало да бидат преброени околу десет проценти од гласовите. Привремениот целосен резултат за Берлин се очекува околу 01:30 часот во понеделник.
До тогаш двете најважни бројки нема да бидат оние од последната анкета, туку гласовите што денес ќе ги остават избирачите во Берлин и во 36-те изборни единици на Мекленбург-Предна Померанија.
