Skip to content
Наглите температурни промени можат дополнително да го оптоварат кардиоваскуларниот систем, особено кај повозрасните лица и оние со висок крвен притисок, срцеви заболувања или други фактори на ризик. Во вакви периоди особено е важно да се препознаат првите симптоми на мозочен удар, бидејќи секоја минута може да биде пресудна.
Научните податоци покажуваат дека и ниските и високите температури, како и поголемите температурни осцилации, се поврзани со зголемен ризик од мозочен удар. Тоа, сепак, не значи дека промената на времето сама по себе предизвикува удар, туку дека може да претставува дополнително оптоварување кај луѓе кои веќе имаат зголемен кардиоваскуларен ризик.
Мозочниот удар најчесто се појавува ненадејно. Еден од најпрепознатливите знаци е слабост или вкочанетост на едната страна од телото. Може ненадејно да ослабне раката или ногата, а едната страна од лицето да се спушти.
Едноставен тест е лицето да се замоли да се насмевне. Ако едниот агол на устата останува спуштен или лицето изгледа асиметрично, тоа може да биде предупредувачки знак.
Друг важен симптом е ненадејна тешкотија во говорот. Лицето може да зборува неразбирливо, да ги меша зборовите, да не може правилно да состави реченица или да има проблем да разбере што му се зборува.
Слабоста на раката е уште еден карактеристичен знак. Ако лицето ги крене двете раце, а едната почне да паѓа или не може воопшто да ја задржи крената, потребна е итна медицинска помош.
Американската асоцијација за мозочен удар препорачува симптомите да се паметат преку правилото B.E. F.A.S.T. – ненадејно губење рамнотежа, промени во видот, спуштање на едната страна од лицето, слабост на раката, проблеми со говорот и итна реакција веднаш штом се појави некој од овие знаци.
Дополнителни симптоми можат да бидат ненадејна силна вртоглавица, губење на координацијата и рамнотежата, проблеми со одењето, заматен или двоен вид, ненадејно губење на видот на едното или двете очи, збунетост или силна главоболка без позната причина.
Особено важно е симптомите да не се игнорираат дури и ако исчезнат по неколку минути. Во таков случај може да станува збор за транзиторен исхемичен напад – ТИА, познат и како „мини мозочен удар“. Симптомите можат да исчезнат, но состојбата е сериозно предупредување и бара итна медицинска проценка.
При сомневање за мозочен удар не треба да се чека симптомите да поминат. Треба веднаш да се повика Итната медицинска помош на 112 и да се запомни времето кога започнале првите симптоми, бидејќи тоа е важна информација за лекарите при изборот на терапијата.
Кај мозочниот удар времето е еден од најважните фактори. Колку порано пациентот стигне до болница и започне лекувањето, толку се поголеми шансите да се намали оштетувањето на мозокот и ризикот од трајна инвалидност.
Особено внимание треба да посветат лицата со висок крвен притисок, дијабетес, срцеви заболувања, нарушен срцев ритам, висок холестерол, како и пушачите и лицата кои претходно имале мозочен удар или ТИА.
При променливо време за нив е важно редовно да ја земаат препишаната терапија, да го контролираат крвниот притисок, да внесуваат доволно течности и да избегнуваат нагло изложување на екстремно ниски или високи температури.
