Skip to content
Речиси еден милион туристи, близу 2,7 милиони ноќевања и најави за туристички бум. Вака премиерот Христијан Мицкоски ги претстави најновите податоци на Државниот завод за статистика, оценувајќи дека Владата предвреме ја исполнува целта што си ја поставила за 2026 година.
Но, зад оптимистичката порака се отвораат неколку важни прашања. Дали Македонија навистина бележи туристички бум или само продолжување на растот од претходните години? Дали бројот на гости се претвора во повисоки приходи за хотелите, рестораните и локалната економија? И зошто премиерот зборува за бројот на туристи, а не и за парите што тие ги оставаат во државата?
Растот во 2026 е повеќе од двојно побавен од лани
Според Државниот завод за статистика, во периодот јануари–август 2026 година Македонија регистрирала 986.259 туристи и 2.694.977 ноќевања. Бројките навистина покажуваат раст. Но, тој изнесува само 3 отсто кај туристите и 3,7 отсто кај ноќевањата во споредба со истиот период од минатата година.
За споредба, во првите осум месеци од 2025 година растот на туристите изнесувал 6,8 отсто, односно повеќе од двојно во споредба со годинава.
| Показател | Јан.–авг. 2025 | Јан.–авг. 2026 |
|---|---|---|
| Вкупно туристи | околу 957.500 | 986.259 |
| Вкупно ноќевања | околу 2.599.000 | 2.694.977 |
| Годишен раст на туристите | 6,8% | 3,0% |
| Годишен раст на ноќевањата | — | 3,7% |
Извор: ДЗС. Бројките за 2025 година се приближно пресметани од објавените стапки на раст.
Особено интересно е што премиерот го истакна август како доказ за голем туристички бум. Во август 2026 година биле регистрирани 244.513 туристи, наспроти 226.179 во истиот месец минатата година, што претставува раст од приближно 8,1 отсто.
Еден милион туристи не е нов историски успех
Прашање е и колку е амбициозна владината цел од еден милион туристи кога Македонија веќе ја има надминато таа граница во претходните години.
Во 2025 година, според ДЗС, вкупниот број туристи бил за 6 отсто поголем отколку во 2024 година. Со други зборови, Владата во 2026 година како значаен успех го претставува приближувањето до бројка што не е новост за македонскиот туризам.
Секако дека е позитивно кога бројот на туристите расте. Но, остварувањето на сопствената годишна цел не е исто што и постигнување рекорден резултат во историјата на туризмот. Дополнително, уште во 2023 година Агенцијата за промоција и поддршка на туризмот имала значително поамбициозни развојни проекции.
Тогаш биле поставени цели до 2025 година да се достигнат 3,7 милиони ноќевања, 600 милиони долари туристички прилив и повеќе од 45.000 вработени во туристичко-угостителската дејност.
Колку пари носат туристите – прашањето што недостасува
Еден од најважните показатели за вистинската економска вредност на туризмот е девизниот прилив.
Според податоците што ги објавувала Агенцијата за промоција и поддршка на туризмот, во 2022 година девизниот прилив по основ на туризмот изнесувал 480,38 милиони долари. Во 2023 година достигнал 598,54 милиони долари, што претставува раст од приближно 25 отсто.
Тоа бил значителен пораст на приходите, кој покажувал не само зголемен туристички интерес, туку и поголем финансиски ефект врз економијата.
| Година | Девизен прилив од туризам |
|---|---|
| 2019 | 395,92 милиони долари |
| 2020 | 252,05 милиони долари |
| 2021 | 385,04 милиони долари |
| 2022 | 480,38 милиони долари |
| 2023 | 598,54 милиони долари |
| 2024 | Годишниот износ не е потврден; +3% во првите девет месеци |
| 2025 | Не е потврден годишниот износ; поставена цел од 600 милиони долари |
| 2026 | Не е потврден квартален износ; годишна проекција над 600 милиони долари |
Во првите три квартала од 2024 година, според тогашната Агенција, растот на девизниот прилив изнесувал 3 отсто во споредба со истиот период од 2023 година.
Разликата не е мала. Турист што останува една ноќ и троши 50 евра нема ист економски ефект како турист што останува пет ноќи и троши неколку стотици евра.
Затоа бројот на туристи сам по себе не е доволен показател за успешноста на туристичката политика.
Странските туристи доаѓаат, но колку долго остануваат?
Дополнителен показател е структурата на туристичките ноќевања. Во август 2026 година странските туристи учествувале со 53,6 отсто во вкупниот број туристи, но оствариле само 29,2 отсто од вкупните ноќевања.
Наспроти нив, домашните туристи сочинувале 46,4 отсто од посетителите, но на нив отпаѓале дури 70,8 отсто од ноќевањата.
Ова покажува дека домашните туристи во просек престојуваат значително подолго. Според овие податоци, просечниот престој на странските туристи во август изнесувал околу 2,1 ноќ, додека кај домашните бил приближно 5,8 ноќи.
Тоа отвора важна дилема за структурата на туристичката понуда.
Дали Македонија успева да привлече туристи што остануваат подолго и користат повеќе туристички услуги, или голем дел од странските посети се сведуваат на кратки престои и организирани кружни патувања? Краткиот престој не мора нужно да значи мала потрошувачка, но го ограничува времето во кое туристот може да троши во локалната економија.
Затоа продолжувањето на просечниот престој треба да биде една од поважните цели на туристичката политика.
Повеќе патници на аеродромите не значи автоматски повеќе туристи
Во својата изјава премиерот се повика и на зголемувањето на бројот на патници на аеродромите за 30 отсто. Но, и овој податок бара внимателно толкување.
Аеродромската статистика ги опфаќа патниците што пристигнуваат и заминуваат, вклучително и македонските граѓани кои патуваат во странство, деловните патници и други категории патувања.
Затоа зголемениот аеродромски сообраќај може да биде позитивен сигнал за поврзаноста на земјата, но не претставува директен доказ дека бројот на странски туристи пораснал за ист процент. Показателите за бројот на туристи, ноќевањата, аеродромскиот сообраќај и приходите од туризмот мерат различни работи и не треба да се изедначуваат.
