Skip to content
Студентските протести што веќе единаесет дена ја потресуваат Тирана предизвикаа сериозни судири и во албанскиот парламент. Опозициските пратеници ја блокираа говорницата, покажуваа фотографии од повредени демонстранти и физички се судрија со претставници на владејачкото мнозинство, откако не беше прифатено нивното барање за парламентарна дебата за полициското постапување кон студентите.
Албанската политичка криза доби нова институционална димензија. Додека илјадници млади излегуваат на улиците барајќи подобри услови за образование и политичка одговорност, во парламентот на Тирана вчера, 22 октомври, се случија сцени на туркање, викање, фрлање предмети и блокирање на работата на законодавниот дом.
Според снимките објавени од „Еуроњуз“ и извештаите на локалните медиуми, опозициските пратеници ја попречиле седницата откако парламентарното раководство го одбило барањето на дневен ред да се стави расправа за студентските демонстрации.
Пратениците од Демократската партија покажувале фотографии на млади луѓе за кои тврдат дека биле повредени при полициските интервенции.
Но наместо дебата, седницата прераснала во отворена конфронтација.
Столици врз масите, фрлени предмети и физички судири
На видеоснимките се гледа како дел од пратениците ги поместуваат столиците, удираат по масите, ги отстрануваат микрофоните и меѓусебно се туркаат.
Особено тензична била конфронтацијата меѓу опозицискиот пратеник Фламур Нока и претставниците на владејачката Социјалистичка партија.
Нока му го отстранил микрофонот на Таулант Бала, шеф на пратеничката група на социјалистите, а во хаосот кон пратениците биле фрлани документи и други предмети.
Претседателот на парламентот, Нико Пелеши, одлучил седницата да продолжи директно со гласање, без предвидените дискусии.
Поради оштетувањето на електронскиот систем, пратениците гласале со картички.
Владејачкото мнозинство продолжило со усвојување на законите, додека опозицијата ја блокирала говорницата и извикувала пароли против власта.
Студентите протестираа и пред парламентот
Додека во салата траеле судирите, пред парламентарната зграда се собрале демонстранти, студенти и нивни поддржувачи.
Студентските протести започнаа на 13 октомври, првенствено поради незадоволство од образовниот систем, високите трошоци за студирање и недоволните државни инвестиции.
Но протестното движење брзо доби поширок политички карактер.
На студентите им се приклучија средношколци, универзитетски професори и граѓани, а дел од демонстрантите почнаа отворено да бараат оставка на премиерот Еди Рама.
Во изминатите денови се случија повеќе насилни инциденти меѓу демонстрантите и полицијата.
Дел од учесниците во протестите фрлаа камења, пиротехнички средства и запаливи предмети, додека полицијата употребуваше солзавец, водени топови и палки.
Рама одбива оставка, опозицијата бара политичка одговорност
Премиерот Еди Рама ги осуди насилните инциденти, оценувајќи дека легитимното студентско незадоволство се користи за политички цели.
Тој порача дека владата нема да дозволи насилството да стане средство за промена на власта.
Од друга страна, лидерот на Демократската партија, Сали Бериша, најави дека неговите пратеници ќе ги застапуваат барањата на студентите во парламентот.
Опозицијата го обвинува владејачкото мнозинство за игнорирање на студентските барања и за прекумерна употреба на сила против демонстрантите.
Ваквите обвинувања власта ги оспорува, тврдејќи дека полицијата постапува за заштита на јавниот ред.
Од улицата до институциите – колку може да се продлабочи кризата?
Случувањата во албанскиот парламент покажуваат дека студентските демонстрации веќе не се само спор околу образовните политики.
Тие станаа повод за директна конфронтација меѓу власта и опозицијата, а парламентот, наместо простор за политички дијалог, беше сцена на физички пресметки.
Особено значајно е што опозициските пратеници бараа расправа за протестите, додека парламентарното мнозинство продолжи со гласање и покрај блокадата.
Овој институционален судир се случува во момент кога студентите продолжуваат со протестите, а Рама одбива да поднесе оставка.
Во петокот, на единаесеттиот ден од демонстрациите, студентите по медицина повторно маршираа низ Тирана, облечени во бели мантили и со хируршки маски.
Албанија сега се соочува со две паралелни кризи: незадоволството на младите од образовниот систем и политичкиот судир околу одговорот на државата на протестите.
Дали тие ќе добијат институционална разрешница зависи од подготвеноста на власта, опозицијата и претставниците на студентите да најдат механизам за разгледување на барањата без нови насилни инциденти.
