Европската комисија официјално воведе механизам за постепена интеграција што ќе им овозможи на земјите кандидати пристап до енергетиката, транспортот, дигиталниот сектор и одбраната пред полноправно членство, додека за најнапредните четири држави утврди конкретни патокази за завршување на преговорите до 2028 година.
Во рамки на Пакетот за проширување за 2026 година, Европската комисија претстави рамка за постепена интеграција која им овозможува на земјите кандидати пристап до стратешките сектори на Единствениот пазар пред формалното зачленување. Планот опфаќа директно вклучување во енергетиката, транспортот, дигиталниот пазар и европските одбранбени иницијативи.
За примена на овој механизам, Брисел во следните шест месеци започнува структурирани дијалози со кандидатите за дефинирање на финансирањето и специфичните секторски мерки. Овие поволности носат учество во експертските комитети на ЕУ, пристап до европските агенции, приклучување кон платежниот систем СЕПА и укинување на трошоците за мобилен роаминг, но се предмет на строга реверзибилност при евентуално назадување во реформите.
Паралелно со секторското приклучување, Комисијата подготви индикативни патокази за Црна Гора, Албанија, Молдавија и Украина, дефинирајќи конкретни таргети за претстојната година.
„Значајниот напредок постигнат од некои кандидати во текот на изминатата година ни овозможува ветувањето за проширување да го претвориме во реалност. Сега предлагаме збир на индикативни патокази за најнапредните земји во преговорите – Црна Гора, Албанија, Украина и Молдавија. Јасен пат за годината што претстои и цврсто сидро за претстојните преговори. Чекор по чекор, градиме поцелосна, посилна Унија“, изјави претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен.
За Црна Гора е изработен финансискиот пакет и се финализира пристапниот договор, со можност до крајот на годината да бидат затворени сите поглавја доколку земјите членки дадат согласност. Албанија ги исполни условите за затворање на четири поглавја од владеењето на правото со цел завршување на процесот до 2027 година, додека Молдавија и Украина ги исполнија условите за отворање на сите кластери со целен рок за затворање на преговорите во 2028 година.
„Видовме извонреден напредок кај оние земји кои се најнапредни во пристапниот процес. Денес сме на кратко време од завршување на процесот на интеграција на Црна Гора во ЕУ. Проширената Унија станува опиплива и со останатите три предводници, бидејќи Албанија, Молдавија и Украина би можеле да се приклучат кон Европската Унија во следните години доколку ги одржат реформските напори. Исто така, од суштинско значење е земјите членки на ЕУ да продолжат да го поддржуваат проширувањето“, изјави комесарката за проширување, Марта Кос.
Сега Советот на ЕУ треба да ги разгледа препораките на Европската комисија и да донесе одлука за следните чекори во пристапниот процес.

