Search
Close this search box.
Search
Close this search box.

Гардијан: Откриена операција за влијанија на Кремљ во 48 земји во Европа и во светот

Протечените внатрешни документи ги разоткрија активностите на руската државна фондација за правна одбрана, за која европските разузнавачки агенции и аналитичари велат дека е всушност операција за влијание на Кремљ активна во 48 земји низ Европа и ширум светот, соопштува анализата на британски Гардијан.

Интерните документи од Фондот за поддршка и заштита на правата на сонародниците кои живеат во странство (Правфонд) укажуваат на тоа дека фондацијата финансира пропагандни веб-страници насочени кон Европејците, помага да се плати одбраната на осудениот трговец со оружје Виктор Бут и атентаторот Вадим Красиков, и има вработено голем број поранешни разузнавачи како директори на своите операции во европските земји.

Документите покажуваат дека групата потрошила милиони евра за финансирање пропаганда и легални кампањи. Јавните податоци, исто така, покажуваат дека локалните партнери на Правфонд добиле милиони државни субвенции од голем број европски држави каде што фондацијата работи со локални филијали, што покрена прашања за користењето на јавните средства и загриженоста за националната безбедност само неколку дена пред изборите за Европскиот парламент.

Повеќе од 40 документи на Правфонд, добиени од данскиот јавен радиодифузер ДР од европски разузнавачки извор и споделени со конзорциум европски новинари, вклучително и Гардијан, покажуваат дека организацијата имала бројни документирани поранешни разузнавачи меѓу своето раководство. Тие го вклучуваат Владимир Поздоровкин, кој е идентификуван од европските разузнавачки извори како агент на СВР, надворешната разузнавачка служба на Русија, и во јавните досиеја како куратор на Правфонд за нејзините операции во нордиските и балтичките земји; и Анатолиј Сорокин, за кој документите покажуваат дека е член на СВР и куратор на Блискиот Исток, Молдавија и Транснистрија на Правфонд.

Шефот на Институтот на руската дијаспора, кој во официјалните документи е наведен како „имплементатор на проектот“ на Правфонд е Сергеј Пантелејев, кој беше предмет на санкции во земјите на ЕУ како член на руската воена разузнавачка единица специјализирана за психолошки воени операции.

Андреј Солдатов, експерт за руските разузнавачки служби и коавтор на „Сонародници“, рече дека Правфонд се чини дека е „класичен резултат на меката моќ“ и дека врските меѓу разузнавачките и сонародничките организации се „добро документирани“. Тој истакна дека Андреј Милутин, заменик-шефот на одделот за оперативни информации на петтата служба на руската безбедносна агенција, ФСБ, бил член на владиниот комитет за „сонародници кои живеат во странство“, што укажува на врската помеѓу разузнавачката активност и достапноста до руската дијаспора.

Во извештајот за национална безбедност од 2020 година, естонските безбедносни служби го нарекоа Правфонд „систем за псевдо-правна заштит“ кој „во реалноста е фонд за операции за влијание“, и укажаа дека ФСБ ги користи групите за регрутирање соработници во странство, вклучително и меѓу поддржувачите на Анексијата на Крим во 2014 година, од кои многумина имаа врски со групата.

Правфонд е основан во 2012 година со претседателски декрет и беше поддржан од руското Министерство за надворешни работи и федералната агенција Росотрудничество, која управува со странската помош и е опишана од шефот на Правфонд, Александар Удалцов, како „уникатен елемент на руската мека моќ“. Удалцов е предмет на санкции од страна на Европската унија од 2023 година за „поддршка и спроведување на акции и политики кои го поткопуваат и загрозуваат територијалниот интегритет, суверенитет и независноста на Украина“.

Правфонд не одговори на прашањата испратени од Гардијан и од неговите партнери за известување во неделата пред оваа публикација, иако некои од примателите на неговите локални грантови одговорија.

Документите покажуваат дека Правфонд ја спонзорирал правната одбрана на Красиков, наводен агент на ФСБ, кој беше осуден на доживотен затвор за убиството на поранешниот чеченски командант на теренот Зелимхан Кангошвили во берлинскиот Тиергартен во 2019 година. Документите покажуваат дека адвокатот Роберт Унгер добил 60.000 евра за правни услуги платени од буџетот на Правфонд во 2021 година, одобрен од Удалцов. Европски разузнавачки извор изјави дека поседува документи кои покажуваат дека Унгер добил поголема сума пари за застапување на Красиков на претходните седници, но не може да обезбеди документација.

Запрашан за исплатите, Унгер потврди дека добил барање од новинарскиот конзорциум, но рече дека неговиот мандат за Красиков завршил во 2021 година по доживотната казна затвор и дека тој „сè уште е предмет на правна професионална доверливост дури и по завршувањето на мандатот и не сум ослободен од него и за жал не можам да одговорам на вашите прашања“.

Буџетскиот документ на Правфонд од 2014 година, исто така, покажа дека организацијата обезбедила значителни суми за финансирање на правната одбрана на Бут и осудениот трговец со дрога Константин Јарошенко, кои подоцна се вратиле во Русија како дел од размената на затвореници што ја преговарале меѓу Москва и Вашингтон.

Документите, исто така, посочуваат дека Правфонд потрошил стотици илјади евра за одржување на неколку веб-страници кои наводно се борат против „русофобијата“ и промовираат „одбрана на рускиот јазик“ во Европа. Исто така, има насочено пари до голем број маргинални публикации низ Европа.

Документите до кои дојде конзорциумот покажаа дека Правфонд ги финансирал активностите на golos.eu, онлајн портал кој главно обезбедува средства за коментаторите да искажат критика на украинската влада, особено на претседателот Володимир Зеленски и неговите соработници и воени советници.

Во коментар за Гардијан, заменик-уредникот на Голос, Јуриј Андријченко, негираше дека страницата добивала пари од Правфонд или дека има некакви врски со руската држава. Тој сугерираше дека некој друг аплицирал за финансирање за грант користејќи го името на страницата, пишувајќи: „Не сме изненадени што некој во Русија се обидува да заработи пари во наше име, бидејќи тоа е многу полесно отколку да креирате сопствен проект“.

Според внатрешните документи, Правфонд ги финансира и активностите на Euromore, друг онлајн портал кој во голема мера се фокусира на наводните закани за Русите во Европа. Euromore е „дизајниран да го земе предвид затворањето на меѓународните платформи“ како што се РТ и Спутник од страна на властите на ЕУ и „да создаде значајна алтернатива“, се вели во документите. РТ и Спутник беа ставени на црната листа на запад по целосната инвазија на Кремљ на Украина во 2022 година.

Треба да знаете
Moже да ве интересира