Skip to content
Претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен в петок, 2 октомври, ќе престојува во Скопје, на последната станица од нејзината тридневна турнеја низ Западен Балкан. Посетата доаѓа во момент кога македонскиот европски пат останува закочен, а разликите меѓу Скопје и Софија околу условите за продолжување на преговорите повторно се во центарот на политичките пораки од двете страни.
Според официјалната агенда на Европската комисија, Фон дер Лајен во Скопје ќе се сретне со претседателката Гордана Сиљановска-Давкова и премиерот Христијан Мицкоски. Европската комисија најавува дека во текот на регионалната турнеја фокусот ќе биде на следните чекори на земјите од Западен Балкан кон членство во ЕУ, постепеното интегрирање во Унијата и можностите што ги нуди Планот за раст.
Во Скопје европската агенда тешко може да се одвои од нерешеното прашање со Бугарија и уставните измени.
Од Брисел во изминатиот период повторно стигна јасна порака дека внесувањето на Бугарите во Уставот останува услов за следниот чекор во пристапниот процес. Еврокомесарката за проширување Марта Кос неодамна изјави дека станува збор за услов договорен меѓу Македонија и сите 27 земји членки на Европската Унија и порача дека, откако ќе бидат усвоени уставните измени, очекува поддршка од Бугарија за натамошно напредување.
Македонската страна, пак, бара поголема вклученост на Европската Унија во идните разговори со Софија и гаранции дека процесот нема повторно да биде блокиран со нови билатерални барања. Во пресрет на посетата на Фон дер Лајен, македонскиот државен врв ги интензивираше контактите со европските претставници, при што прашањата за идентитетот, јазикот и можноста билатералните спорови да влијаат врз пристапниот процес повторно се отворија во разговорите.
Од Софија, во меѓувреме, пристигна порака дека Бугарија останува отворена за дијалог, но не гледа простор за промена на веќе договорените услови. Бугарското Министерство за надворешни работи соопшти дека очекува Македонија да ги исполни преземените обврски и да ги направи неопходните чекори за продолжување на европскиот пат.
Токму затоа средбите во Скопје ќе бидат внимателно следени, не само поради пораките за европската перспектива, туку и поради можноста да се види дали Брисел има нов пристап за излез од застојот или ќе остане на досегашната позиција дека првиот чекор треба да го направи Македонија.
Последната порака од европскиот врв во оваа насока беше недвосмислена. При посетата на Скопје во јуни, претседателот на Европскиот совет порача дека усвојувањето на потребните уставни измени останува патот кон формалното продолжување на пристапните преговори.
Фон дер Лајен ја започнува регионалната турнеја на 30 септември во Тирана, по што на 1 октомври ќе ги посети Приштина и Подгорица, а на 2 октомври пристигнува во Скопје. Ова е нејзина шеста последователна годишна посета на Западен Балкан.
Затоа, клучното прашање во петок нема да биде дали Брисел повторно ќе ја потврди европската перспектива на Македонија, туку дали зад неа ќе има конкретен политички простор за придвижување на процесот што со години останува заглавен меѓу европските услови и македонско-бугарскиот спор.
