Skip to content
Две компании добиле договори вредни 3,8 милиони евра, односно речиси половина од вкупната вредност на јавните набавки на Општина Охрид во 2025 година. За 50 договори, вредни околу три милиони евра, била поднесена само по една понуда. Анализата на „Рацин.мк“, направена врз основа на податоците и јавно достапната документација од Електронскиот систем за јавни набавки (е-Набавки), покажува дека вредноста на склучените договори пораснала за 45,9 проценти во споредба со претходната година.
Меѓу набавките се издвојуваат реконструкцијата на улиците во населбата Бараки, за која по поништување на првата постапка бил склучен договор со единствениот понудувач, и реконструкцијата на водоводната линија Кленоец – ЛТХ Леарница, чија договорна вредност дополнително била зголемена за речиси два милиони денари.
Вредноста на тендерите пораснала за 45,9 проценти
Општина Охрид во 2025 година склучила 127 договори за јавни набавки, со вкупна вредност од 476,43 милиони денари, односно приближно 7,75 милиони евра.
Во 2024 година биле склучени 116 договори, во вредност од 326,55 милиони денари, односно околу 5,3 милиони евра.
Тоа значи дека за една година вредноста на склучените договори се зголемила за речиси 150 милиони денари, односно за 45,9 проценти, додека бројот на договори пораснал за 9,5 проценти.
Растот на вредноста е значително поголем од растот на бројот на договори, што покажува дека во 2025 година Општината склучувала договори со поголема просечна вредност.
Три милиони евра во договори со само една понуда
Од вкупно 127 договори склучени во 2025 година, за 50 била евидентирана само по една понуда.
Нивната вкупна вредност изнесува 184,03 милиони денари, односно околу три милиони евра. Овие договори претставуваат 39,4 проценти од вкупниот број и 38,6 проценти од вкупната вредност на јавните набавки.
За споредба, во 2024 година биле склучени 44 договори со само една понуда, со вкупна вредност од 96,34 милиони денари.
За една година вредноста на договорите со една понуда се зголемила за 87,69 милиони денари, односно за речиси 91 процент.
Тоа значи дека, додека вкупната вредност на јавните набавки пораснала за 45,9 проценти, вредноста на договорите со само една понуда растела речиси двојно побрзо.
Податокот за една понуда сам по себе не означува неправилност во постапката, но е показател за степенот на конкуренција, особено кога се однесува на договори со значителна вредност.
Европската комисија констатира дека нема напредок во јавните набавки
Наодите од анализата на „Рацин.мк“ за Општина Охрид добиваат дополнителен контекст во најновиот Извештај на Европската комисија за Северна Македонија, објавен на 4 ноември 2026 година.
Европската комисија констатира дека земјата не постигнала напредок во областа на јавните набавки и дека конкуренцијата останува ограничена. Според извештајот, на национално ниво 33,9 проценти од тендерите биле со само една понуда, додека стапката на поништување на постапките достигнала 28,7 проценти.
Според анализата на „Рацин.мк“, во Општина Охрид кај 50 од 127 склучени договори, односно 39,4 проценти, била евидентирана само една понуда. Нивната вкупна вредност изнесува околу три милиони евра.
Иако националниот показател се однесува на тендерски постапки, а општинскиот на склучени договори, двата податока укажуваат на ограничена конкуренција. Европската комисија посебно нагласува дека е потребно зајакнување на контролите и капацитетите за спроведување јавни набавки, особено на локално ниво.
„Илинден“ и „Маркоски К 73“ добиле речиси половина од парите
Анализата на распределбата на договорите по компании покажува дека најголем дел од нивната вредност е концентриран кај два изведувачи.
„Илинден“ АД Струга во 2025 година склучил 13 договори со Општина Охрид, со вкупна вредност од 150,06 милиони денари, односно околу 2,44 милиони евра.
Кај десет од овие договори била евидентирана само по една понуда.
Втората компанија, „Маркоски К 73“, склучила осум договори во вкупна вредност од 84,57 милиони денари, односно околу 1,38 милиони евра.
Заедно, двете компании добиле договори вредни 234,63 милиони денари, односно приближно 3,8 милиони евра.
Тоа претставува 49,2 проценти од вкупната вредност на јавните набавки на Општина Охрид во 2025 година.
Меѓу другите компании со договори со поголема вредност се „Фабрика Карпош“, со околу 45 милиони денари, „Техноскоп“, со 38,31 милиони денари, и „Интеко“, со 28,95 милиони денари.
Ваквата распределба покажува дека значителен дел од општинските средства за јавни набавки е концентриран кај ограничен број компании, при што најголемите два изведувачи учествуваат со речиси половина од вкупната договорена вредност.
Тендерот за Бараки поништен, следниот ден објавен нов
Еден од договорите што ги анализираше „Рацин.мк“ се однесува на реконструкцијата на улиците во населбата Бараки.
Првата постапка, со број 14957/2025, била поништена на 15 октомври 2025 година.
Во официјалната одлука како причина е наведено дека не била поднесена ниту една понуда или ниту една прифатлива понуда.
Само еден ден подоцна, на 16 октомври 2025 година, Општина Охрид објавила нова постапка за истата набавка, со број 18864/2025.
Споредбата на тендерската документација покажува дека техничките барања во двете постапки останале исти.
Во повторената постапка била доставена само една понуда, од компанијата „Илинден“ АД Струга.
На 29 декември 2025 година со оваа компанија бил склучен договор во вредност од 37.580.267,12 денари со ДДВ, односно околу 611 илјади евра.
Проценетата вредност на набавката изнесувала 37.592.705 денари со ДДВ.
Разликата меѓу проценетата и договорената вредност изнесува само 12.437,88 денари, односно 0,033 проценти.
Со други зборови, договорот бил склучен по цена речиси идентична со проценетата вредност, во постапка во која учествувал само еден понудувач.
Договорот предвидува рок за изведување на работите од 150 дена, кој се пресметува од денот на формалното воведување на изведувачот во работа, а не од датумот на потпишување.
Документацијата покажува дека првата постапка била поништена, новата била објавена веднаш следниот ден, а договорот бил склучен со единствениот понудувач, по цена само 0,033 проценти пониска од проценетата.
Договорот за Кленоец – ЛТХ Леарница зголемен за речиси два милиони денари
Вториот случај се однесува на реконструкцијата на водоводната линија Кленоец – ЛТХ Леарница, постапка со број 01949/2025.
Во оваа постапка биле доставени две понуди, од компаниите „Маркоски К 73“ и „ЦМЦ Груп“.
На 13 мај 2025 година Општина Охрид склучила договор со „Маркоски К 73“ од Струга, во првична вредност од 28.361.005,84 денари.
Подоцна договорот бил изменет, а неговата вредност се зголемила на 30.315.248,60 денари.
Зголемувањето изнесува 1.954.242,76 денари, односно 6,89 проценти.
Во официјалното известување за измената, пријавена на 23 април 2026 година, Општината наведува дека се врши пребивање на кусоци и вишоци на изведените работи, како и додавање нови, непредвидени позиции.
Како основа за измената се наведени барање од Секторот за комунални дејности, сообраќај и улици и придружни документи.
Во објавеното известување не се наведени конкретните дополнителни позиции, нивните количини и поединечни цени.
Уште во текот на тендерската постапка била направена и исправка на финансиската табела. Една од позициите, која првично се однесувала на вадење и транспорт на постојни бетонски рабници, била заменета со набавка, транспорт и вградување бетонски рабници за враќање во првобитна состојба.
Од достапната документација не може да се утврди дали оваа исправка е поврзана со подоцнежното зголемување на договорната вредност.
Според известувањето за реализација, договорот бил целосно реализиран, а пријавената исплатена вредност изнесува 30.178.386 денари.
Тоа е за околу 136.863 денари помалку од изменетата договорна вредност.
За разлика од тендерот за Бараки, каде што имало само една понуда, во постапката за Кленоец – ЛТХ Леарница учествувале два понудувачи. Во овој случај, главниот наод е промената на вредноста на веќе склучениот договор и официјалното образложение за дополнителните работи.
Растот на набавките го следи и раст на договорите со една понуда
Податоците за јавните набавки на Општина Охрид во 2024 и 2025 година покажуваат дека растот на вредноста на договорите бил придружен со уште поголем раст на вредноста на набавките за кои била евидентирана само една понуда.
Додека вкупната вредност на договорите се зголемила за 45,9 проценти, вредноста на договорите со една понуда пораснала за речиси 91 процент.
Истовремено, две компании добиле договори вредни околу 3,8 милиони евра, односно речиси половина од вкупната договорена вредност.
Двата конкретни случаи покажуваат различни аспекти на спроведувањето на јавните набавки: кај реконструкцијата на Бараки, поништена и повторена постапка завршила со договор со единствениот понудувач, додека кај реконструкцијата на водоводната линија Кленоец – ЛТХ Леарница, договорот бил зголемен за 6,89 проценти поради дополнителни и непредвидени работи, според образложението на Општината.
Анализата се заснова на вредностите на склучените договори, кои не претставуваат нужно и фактички исплатени средства. Кај договорот за Кленоец – ЛТХ Леарница, за кој е објавено известување за реализација, пријавената исплатена вредност е наведена одделно.
Оваа анализа е дел од истражувачката серија на „Рацин.мк“ за јавните набавки во македонските општини. Во следните продолженија ќе ги анализираме тендерите и склучените договори и во други општини, со фокус на вредноста на набавките, конкуренцијата меѓу понудувачите и распределбата на јавните средства.
