Skip to content
Израел се соочува со нов период на политичка неизвесност по парламентарните избори на 27 октомври. Првичните резултати не му обезбедуваат стабилно мнозинство ниту на премиерот Бенјамин Нетанјаху, ниту на неговиот главен противник, поранешниот началник на Генералштабот Гади Ајзенкот.
Според извештајот на Ројтерс од 28 октомври, при преброени околу 77,6 проценти од гласовите, израелските медиуми проектирале 54 мандати за блокот на Нетанјаху, 49 за опозицискиот блок и 17 за арапските партии. Бројките сè уште може да се менуваат. За мнозинство во Кнесетот се потребни 61 од вкупно 120 пратеници.
Првата можност е Нетанјаху да обезбеди дополнителна поддршка и повторно да состави влада. Неговите сегашни сојузници, според првичната распределба, не се доволни. Тој би морал да привлече други партии или пратеници подготвени да го поддржат. Тоа би подразбирало отстапки и преговори за составот и политиките на идната влада.
Второто сценарио е влада предводена од Ајзенкот. За неа би требало да се договорат партии од десницата, центарот и левицата, обединети во намерата да го сменат Нетанјаху. Проблемот е што нивните мандати засега не се доволни, а соработката со арапските партии останува една од најголемите политички пречки.
Арапските партии би можеле да учествуваат во коалиција или да поддржат малцинска влада без да влезат во нејзиниот кабинет. Таквиот договор би отворил пат за смена на власта, но би барал дел од опозициските лидери да отстапат од предизборните позиции против потпирање врз арапска поддршка.
Третата можност е широка влада на национално единство, со учество на Ликуд и партиите околу Ајзенкот. Во израелските медиуми веќе се разгледува и можност за ротација на премиерската функција. Таков договор би можел да ја намали зависноста од крајната десница.
Главната пречка е односот меѓу двајцата лидери. Ајзенкот јавно одбиваше да служи под Нетанјаху, а неговата кампања беше насочена кон смена на премиерот. Прифаќањето заедничка влада би било тешко објасниво пред дел од неговите гласачи. Истовремено, Итамар Бен-Гвир веќе предупреди против вакво решение, кое би можело да го остави надвор од власта.
Четвртото сценарио е продолжена блокада и нови избори. Ако ниту еден кандидат не успее да обезбеди доверба за влада во законските рокови, Израел повторно би одел на гласање. Во меѓувреме, Нетанјаху би останал на чело на преодната влада, па губењето на парламентарното мнозинство не би значело и негово непосредно заминување од функцијата.
Следниот потег ќе го има претседателот Исак Херцог, по објавувањето на резултатите и консултациите со партиите. Тој не е обврзан мандатот да му го даде на лидерот на најголемата партија. Проценката е кој има најголеми изгледи да состави влада што ќе ја добие довербата на Кнесетот.
Првиот мандатар располага со 28 дена, со можност за продолжување до уште 14 дена. Доколку не успее, постапката може да продолжи со друг кандидат. Затоа одговорот кој ќе управува со Израел може да се чека со недели, и по завршувањето на пребројувањето.
