Skip to content
Ханта вирусот повторно го привлече вниманието на јавноста по новите предупредувања на здравствените институции, но најважната порака е јасна: нема простор за паника, затоа што ова не е вирус што се шири како грип или ковид, туку инфекција што најчесто се поврзува со контакт со заразени глодари, нивна урина, измет или плунка.
Ханта вирусите се група вируси што можат да предизвикаат сериозна болест кај луѓето. Во различни делови од светот се јавуваат различни видови, а клиничката слика може да се движи од поблаги симптоми до тешки белодробни или бубрежни компликации. Светската здравствена организација наведува дека инфекцијата најчесто се пренесува кога човек ќе вдише ситни честички контаминирани со измет, урина или плунка од заразени глодари.
Токму затоа најголемиот ризик не е случајна средба со друг човек, туку престој или работа во простории каде што има траги од глувци или стаорци. Ризични ситуации се чистење подруми, шупи, викендички, магацини, штали, напуштени објекти или простории што долго не биле проветрени, особено ако таму има измет, гнезда или остатоци од глодари.
Симптомите не се појавуваат веднаш. Кај хантавирусниот белодробен синдром тие најчесто се јавуваат две до четири недели по изложување, но може да се појават и по една, па дури и по осум недели. Почетокот личи на грип: температура, замор, болки во мускулите, главоболка, вртоглавица, треска, гадење, повраќање, дијареја или болки во стомакот. Опасниот дел доаѓа кога состојбата нагло ќе премине во отежнато дишење, пад на притисокот и белодробни компликации.
Важно е да се знае и што ханта вирусот најчесто не е. Повеќето ханта вируси не се пренесуваат од човек на човек. Европскиот центар за превенција и контрола на болести наведува дека кај европските ханта вируси не е познато ширење меѓу луѓе, а таков пренос досега е докажан главно кај Андес-вирусот, кој е присутен во делови од Јужна Америка.
Тоа е причината зошто здравствените експерти предупредуваат сериозно, но не алармистички. Ханта вирусот може да биде опасен ако инфекцијата се развие во тешка форма, но не се пренесува лесно во секојдневен контакт, во јавен превоз, во продавница или преку обичен разговор. Ризикот е најголем таму каде што има директна или индиректна изложеност на заразени глодари и нивни траги.
Лек што директно го уништува вирусот нема за сите форми на инфекцијата, па клучни се раното препознавање, лекарскиот преглед и поддржувачкото лекување. Ако човек имал контакт со простории загадени од глодари и потоа развие температура, силни болки во мускулите, кашлица или отежнато дишење, треба веднаш да побара медицинска помош и да каже дека можеби бил изложен на глодари.
Превенцијата е најсилната заштита. Домовите и објектите треба да се заштитат од влез на глодари, храната да се чува затворена, отпадот редовно да се отстранува, а просториите со траги од глувци или стаорци да не се чистат со суво метење или правосмукалка. Таквото чистење може да крене контаминирана прашина во воздухот. Наместо тоа, просторот треба да се проветри, да се навлажни со соодветно средство за дезинфекција и внимателно да се исчисти со заштита.
Ханта вирусот затоа бара внимание, но не и паника. Најразумниот пристап е да се избегнува контакт со глодари, да се чистат ризичните простори без кревање прашина, да се следат симптомите по можна изложеност и навреме да се побара лекарска помош. Стравот не помага, но информираноста може да спречи сериозна болест.