Членот 4 на НАТО не значи војна, но значи дека алармот е веќе вклучен

Членот 4 на НАТО повторно стана една од најважните теми во Европа откако руски дрон, според романските власти, удри во станбена зграда во Галаци, во близина на границата со Украина, и повреди две лица. Романија, како членка на НАТО и на Европската Унија, сега има можност да побара формални консултации со сојузниците, што не значи автоматска војна, но значи дека безбедносниот аларм е веќе вклучен.

Членот 4 од Северноатлантскиот договор предвидува консултации меѓу земјите членки секогаш кога некоја од нив смета дека се загрозени нејзиниот територијален интегритет, политичката независност или безбедноста. Тој е дел од основачкиот договор на НАТО, потпишан во Вашингтон на 4 април 1949 година, во период кога западните држави создаваа заеднички одбранбен систем по Втората светска војна и во почетокот на Студената војна.

За разлика од членот 5, кој се поврзува со колективна одбрана по вооружен напад, членот 4 е политички и безбедносен механизам за итна проценка на заканата. Со него една земја не бара автоматски воена реакција, туку ја носи кризата на маса пред Северноатлантскиот совет.

Ако Романија го активира членот 4, НАТО би расправал за заканата од руските дронови врз источната граница на Алијансата. Можни последици се заедничка политичка осуда, засилено воздушно набљудување, дополнителни радари, противдронски системи и поголемо воено присуство во регионот.

Најголемата тежина, сепак, би била во пораката. Романија би испратила сигнал дека упадите на руски дронови повеќе не се третираат како изолирани инциденти на работ од војната во Украина, туку како директно безбедносно прашање за целата Алијанса. Членот 4 не ја отвора вратата кон војна, но ја отвора вратата кон многу посериозен одговор на НАТО.