Skip to content
Најмногу подароци во Македонија за 2025 година пријавиле главниот државен ревизор Максим Ацевски и претседателот на Собранието Африм Гаши, покажува новиот Каталог на подароци за избрани и именувани лица што го објави Државната комисија за спречување на корупцијата како дел од обврските за транспарентност, отчетност и спречување судир на интереси.
Во каталогот за јавни функционери се евидентирани вкупно 55 ставки, а најмногу поднесоци има токму кај Ацевски и Гаши. Станува збор за подароци што функционерите ги добиле во службен контекст и кои, според правилата, треба да бидат пријавени за јавноста да има увид во нивната природа, вредност и институционален третман.
Ацевски пријавил повеќе сувенири, меѓу кои рамка со народна носија, украсна паричка, украсен брод, керамички сувенир, декоративна стаклена вазна, украсен пешкир, украсна чинија и босански кралски дукат. Дел од подароците изгледаат како протоколарни предмети од средби и официјални посети, но нивното пријавување е важно токму затоа што ја покажува линијата меѓу службениот протокол и можниот судир на интереси.
Гаши, пак, пријавил подароци што звучат многу повпечатливо: објектот Совет Шура, златен меч во рамка, бисер поставен во златна школка, рачно цртана порцеланска вазна, скулптура „глава на коњ“, како и златни и сребрени монети. Токму овие предмети го направија каталогот повидлив за јавноста, бидејќи покажуваат дека подароците за функционери не се секогаш симболични сувенири, туку понекогаш и предмети со силна материјална или протоколарна вредност.
Во делот за подароци пријавени од вработени се евидентирани 12 ставки. Меѓу нив има вино „Картал вранец“, тефтер и подлога за маус со лого на дарител, книга во вредност од 300 денари, три клима уреди во вредност од 68.000 денари и украсен предмет, акрил на дрво, во вредност од 9.000 денари.
ДКСК наведува дека објавувањето на каталогот треба да придонесе кон поголема отвореност на институциите и јакнење на довербата на граѓаните. Комисијата потсетува дека редовното и навремено пријавување подароци е дел од системот на интегритет и еден од механизмите за спречување потенцијален судир на интереси и корупција.
Прашањето, сепак, не завршува со самото пријавување. Каталогот ја отвора пошироката дилема колку јавноста навистина знае што се случува со подароците откако ќе бидат пријавени, дали остануваат во институциите, дали се проценуваат доследно и дали сите функционери ја исполнуваат оваа обврска со иста сериозност.
Во земја во која довербата во институциите е кревка, ваквите регистри не се само административна формалност. Тие се тест за тоа дали јавната функција се разбира како лична привилегија или како позиција што мора да биде постојано видлива, проверлива и одговорна пред граѓаните.