Германија ја менува пензијата: работа подолго, крај за „63 години“

Германија ја менува пензијата со пакет од 30 препораки што треба да ја стабилизира старосната заштита во следните децении, а најважните предлози се подолг работен век, укинување на познатата „пензија со 63 години“ и нова капитална компонента по шведски модел. Германската пензиска комисија, формирана од владата, треба во вторник да ги достави препораките до канцеларот Фридрих Мерц и министерката за труд Бербел Бас, по што политиката ќе треба да одлучи што од пакетот навистина ќе стане закон.

Иако во дел од медиумите и јавноста повторно се појави формулацијата „работа до 70 години“, германските медиуми ја нијансираат сликата. Според ZDF, во препораките не стои директна „пензија на 70 години“. Наместо тоа, се предлага пензиската возраст по 2031 година постепено да се врзува со растот на животниот век.

Моделот што се разгледува предвидува со секоја дополнителна година животен век, граѓаните да работат околу осум месеци подолго, а околу четири месеци подолго да примаат пензија. Според сегашните проекции, тоа би значело зголемување на пензиската возраст за околу половина година на секоја деценија. ZDF наведува дека пензија со 69 години би можела да дојде дури околу 2071 година, а пензија со 70 години дури во 2091 година, доколку проекциите останат исти.

Tagesschau пишува дека за денешните 30-годишници тоа би можело да значи заминување во редовна пензија околу 68 години, наместо 67. Германските експерти, според истиот извор, не предлагаат веднаш работа до 70 години, туку систем што автоматски ќе се приспособува на демографијата, ако луѓето живеат подолго и ако пензискиот систем мора да издржи повеќе години исплата.

Вториот голем удар е насочен кон таканаречената „пензија со 63 години“. Станува збор за можност за предвремено пензионирање без намалување на пензијата по 45 години стаж, иако денес реалната возраст за користење на таа мерка веќе е повисока од 63 години. Комисијата предлага оваа поволност да се укине, бидејќи, според германските медиуми, ја оптоварува пензиската каса и го намалува бројот на искусни работници на пазарот на труд.

Сепак, препораките не значат дека секој ќе мора да работи до истата возраст без исклучок. Tagesspiegel објави дека се размислува за посебен механизам за луѓе со тешки работни биографии или нарушено здравје. Според тој модел, можноста за порано заминување во пензија би се врзувала повеќе со здравствената состојба, а помалку со бројот на години стаж.

Германската комисија предлага и нова капитална пензиска компонента по шведски модел. Дел од придонесите би се вложувал на пазарот на капитал преку државен фонд, со цел идните пензии да не зависат само од сегашниот систем во кој денешните вработени ги финансираат денешните пензионери. Според Süddeutsche Zeitung, идејата е со текот на времето да се создаде дополнителна индивидуална пензиска исплата за генерациите што ќе се пензионираат по 2040 година.

Пакетот предвидува и повеќе луѓе да плаќаат во пензискиот систем. Германските медиуми наведуваат дека во иднина во системот би требало да влезат самовработени, политичари и, во подолг рок, делови од јавниот сектор, со постепено приближување на пензискиот и пензискиот службенички систем.

Овие мерки доаѓаат во момент кога Германија се соочува со ист проблем како многу европски земји: сè повеќе пензионери, сè помалку работници и сè поголем притисок врз јавните финансии. Пензиската реформа затоа не е само прашање на возраст, туку и на тоа кој ќе плаќа, колку ќе се плаќа и дали младите генерации ќе можат да очекуваат стабилна пензија кога ќе дојде нивното време.

За германските граѓани, најчувствителниот дел останува пораката дека пензијата повеќе нема да биде фиксна граница што сите ја знаат однапред. Ако препораките станат закон, пензиската возраст во Германија постепено ќе се движи заедно со животниот век, а предвременото пензионирање без намалување на пензијата ќе стане многу потешко.

Политичката одлука допрва следува. Комисијата дава препораки, но владата и парламентот ќе треба да решат кои мерки ќе ги прифатат, кои ќе ги ублажат и дали Германија навистина ќе влезе во најголемата пензиска промена во последните години.