Маѓар им даде рок на луѓето на Орбан да си заминат

Маѓар го отвори најостриот постизборен фронт во Унгарија, откако денеска повторно побара претседателот Тамаш Шујок и највисоките судски функционери поврзани со системот на Виктор Орбан да поднесат оставки до 31 мај, предупредувајќи дека новото парламентарно мнозинство ќе ги искористи законските можности за нивно отстранување ако не си заминат доброволно.

Лидерот на партијата Тиса, кој по изборната победа од 12 април се подготвува да ја преземе владата, ја претставува оваа фаза како почеток на институционално расчистување по 16 години владеење на Орбан. Според Reuters, Маѓар на прес-конференција порача дека рокот до 31 мај важи за, како што ги нарече, „куклите на Орбан“, а по тој датум неговата партија ќе постапува според мандатот што го добила од гласачите.

Унгарските медиуми пишуваат дека барањето не се однесува само на претседателот Шујок, туку и на поширок круг институционални позиции што Маѓар ги смета за столбови на досегашниот систем: претседателот на Куријата, претседателот на Уставниот суд, јавниот обвинител, Државниот завод за ревизија, органот за конкуренција, медиумскиот регулатор и Националната судска канцеларија.

Ова ја отвора најчувствителната битка во унгарската транзиција по изборите. Маѓар не најавува само смена на владата, туку и демонтажа на институционалната архитектура што Фидес ја градеше со години. Неговата порака е дека изборната победа нема да има смисла ако клучните контролни позиции останат во рацете на луѓе што, според него, ѝ служеле на претходната власт.

Претседателската палата досега реагираше воздржано, наведувајќи дека претседателот ќе постапува според уставните обврски и правилата за формирање нов парламент и влада. Шујок претходно го примил Маѓар на разговор и, според унгарските извори, го информирал дека ќе го предложи за формирање влада по конституирањето на новото Собрание.

Паралелно со притисокот врз старите институционални фигури, Маѓар веќе ја забрзува подготовката на новата власт. Reuters објави дека ги номинирал Андраш Карман за министер за финансии, Анита Орбан за министерка за надворешни работи и Иштван Капитањ за економија и енергетика. Тој најави дека владата би можела да ја преземе функцијата во неделата од 11 мај, по неговата очекувана заклетва на 9 или 10 мај.

Политичкиот ризик е јасен. Ако Маѓар тргне кон уставни измени и принудни институционални разрешувања, Унгарија ќе влезе во брза и тензична фаза на промена на системот. Ако, пак, претседателот и другите функционери не се повлечат, првата голема битка на новата власт нема да биде економијата или односите со Брисел, туку прашањето кој ја контролира државата по Орбан.