Нафтата пак го држи светот во заложништво, цените не паѓаат под 100 долари

Нафтата не паѓа под психолошката граница од 100 долари за барел, додека светските пазари внимателно ги следат преговорите меѓу САД и Иран, состојбата околу Ормускиот Теснец и сигналите од ОПЕК+, бидејќи секоја нова вест од Блискиот Исток веднаш се претвора во повисока цена на енергенсите.

Според најновите пазарни податоци, Брент нафтата се движи околу 103 до 105 долари за барел, додека американската WTI е под 100 долари, но останува високо во споредба со периодот пред ескалацијата. Пазарите реагираат нервозно затоа што нема јасен пробив во разговорите меѓу Вашингтон и Техеран, а инвеститорите се сомневаат дека брз договор може веднаш да ја нормализира понудата.

Главниот ризик останува Ормускиот Теснец, низ кој пред кризата минуваше огромен дел од глобалните енергетски испораки. Нарушувањата во тој коридор веќе ги стегнаа залихите и го направија пазарот ранлив на секоја нова воена, дипломатска или логистичка вест. Затоа цената не паѓа само поради моменталната понуда, туку и поради стравот што би се случило ако кризата повторно се влоши.

Аналитичарите предупредуваат дека и евентуално смирување на ситуацијата нема автоматски да значи евтина нафта. Дел од прогнозите веќе ја поставуваат Брент нафтата околу 100 долари како нова реалност за 2026 година, со ризик цената да оди уште повисоко ако Ормускиот Теснец остане ограничен или ако инфраструктурните штети го забават враќањето на нормалните текови.

Во меѓувреме, ОПЕК+ се соочува со тешка равенка. Производителите можат да разговараат за зголемување на понудата, но секој нов барел има ограничен ефект ако клучните транспортни рути останат под притисок. Тоа значи дека проблемот не е само колку нафта има во светот, туку дали таа може безбедно, брзо и предвидливо да стигне до пазарот.

За Европа, скапата нафта значи нов притисок врз транспортот, индустријата, инфлацијата и цените на производите што зависат од гориво. Ако цените останат високи до крајот на годината, ударот нема да се гледа само на бензинските пумпи, туку и во сметките, храната, логистиката и државните буџети.

Затоа сегашната цена на нафтата не е само берзанска бројка. Таа е показател дека светската економија повторно зависи од еден тесен геополитички премин, од неколку дипломатски разговори и од прашањето дали Блискиот Исток ќе добие договор или нова ескалација.