Skip to content
Средбата меѓу Рубио и папата Лав XIV во Ватикан беше повеќе од протоколарна средба: американскиот државен секретар Марко Рубио разговараше со првиот американски папа во момент кога односите меѓу Вашингтон и Светата столица се оптоварени од критиките на Доналд Трамп кон понтификот, особено поради ставовите на папата за војната со Иран, нуклеарното оружје, мирот и односот кон мигрантите.
Средбата се одржа во Апостолската палата и траеше подолго од првично очекуваното. Рубио, кој е католик, најпрво имал приватна аудиенција кај папата Лав XIV, а потоа разговарал и со државниот секретар на Ватикан, кардиналот Пјетро Паролин. Американскиот Стејт департмент по средбата ја истакна „силната врска“ меѓу САД и Светата столица и оцени дека разговорите биле пријателски и конструктивни.
Во официјалната американска порака, фокусот беше ставен на мирот, човековото достоинство, верските слободи и темите од заеднички интерес во Западната хемисфера. Според американските информации, Рубио и папата разговарале за состојбата на Блискиот Исток, а во разговорите со ватиканската дипломатија биле опфатени и хуманитарните напори, траен мир во регионот и заштитата на верските права.
Но политичката тежина на средбата лежи во она што ѝ претходеше. Трамп во последните недели упати остри критики кон папата Лав XIV, обвинувајќи го дека е „слаб“ и дека неговите ставови за Иран го прават светот понебезбеден. Папата, пак, јавно одговори дека мисијата на Црквата е да го проповеда Евангелието и мирот, и отфрли дека поддржува нуклеарно вооружување. Тој потсети дека Католичката црква со години се изјаснува против нуклеарното оружје.
Токму затоа посетата на Рубио изгледа како дипломатско смирување на штетата. Вашингтон сакаше да покаже дека каналот со Ватикан не е прекинат, иако претседателот на САД отворено го напаѓаше поглаварот на Католичката црква. Ватикан, од друга страна, ја задржа дипломатската воздржаност, но кардиналот Паролин претходно оцени дека нападите врз папата изгледаат чудно, најблаго кажано.
Симболиката на средбата беше внимателно дозирана. Рубио му подарил на папата кристална фудбалска топка, шегувајќи се дека знае оти Лав XIV, како човек со корени од Чикаго, повеќе е „бејзбол човек“. Папата му возвратил со пенкало од маслиново дрво, нарекувајќи ја маслинката „растение на мирот“. Во дипломатски јазик, тоа беше порака без голема фраза: разговорот мора да продолжи, но темата останува мирот.
Средбата беше и прв разговор на папата Лав XIV со висок член на администрацијата на Трамп по речиси една година. Рубио и папата веќе се сретнале во мај 2025 година, по мисата со која официјално започна понтификатот на Лав XIV, но денешната средба имаше многу потешка политичка позадина. Во меѓувреме, папата стана еден од најгласните морални критичари на воената ескалација и на тврдите миграциски политики.
За Вашингтон, ова не беше само ватиканска посета, туку обид да се зачува односот со институција што има огромно глобално влијание, особено меѓу 1,4 милијарди католици. За Ватикан, пак, средбата беше можност да се испрати порака дека дијалогот со САД продолжува, но дека ставовите за мирот, нуклеарното оружје и човековото достоинство не се предмет на дневнополитичка трговија.
Рубио во петок треба да продолжи со средби во Италија, вклучително и со премиерката Џорџа Мелони и министерот за надворешни работи Антонио Тајани. И таму разговорите може да бидат чувствителни, бидејќи италијанскиот врв претходно го бранеше папата и ја критикуваше војната со Иран како незаконска. Така, ватиканската средба не го затвори дипломатскиот проблем, туку само го премести во следната просторија.