Skip to content
Американската војска единаесетта последователна ноќ извршуваше воздушни напади врз Иран, додека трошоците за воените операции досега достигнале 37,5 милијарди долари. Новата процена ја соопшти американскиот секретар за одбрана Пит Хегсет, кој пред Сенатот побара итно дополнително финансирање за продолжување на операциите и обновување на потрошените воени резерви.
Последниот бран американски удари траел околу 75 минути. Според Централната команда на американската војска, цели биле ирански воени оперативни центри, поморски капацитети, хангари за авиони, складишта за беспилотни летала и логистичка инфраструктура. Вашингтон тврди дека нападите се насочени кон намалување на способноста на Иран да го загрозува комерцијалниот сообраќај низ Ормускиот Теснец.
Американската страна наведува дека во изминатите три месеци биле нападнати повеќе од 30 трговски бродови што минувале низ теснецот. Ормускиот Теснец е една од најважните точки за глобалната трговија со енергенси, а пред војната преку него се транспортирала приближно една петтина од светската трговија со нафта и гас. Спорот околу контролата на пловниот пат и можноста Иран да воведе надомест за премин стана еден од главните извори на новата ескалација.
Воените дејства почнаа на 28 февруари со американски и израелски напади врз Иран, по што Техеран возврати со удари врз Израел и држави во Персискиот Залив во кои се распоредени американски сили. Привременото примирје постигнато во јуни постепено се распадна по серијата напади врз трговски бродови и различните толкувања на договорот за управување со сообраќајот низ Ормускиот Теснец.
На сослушувањето пред Комитетот за буџетски средства на Сенатот, Хегсет предупреди дека Пентагон може да се соочи со критичен недостиг доколку Конгресот не одобри нови средства. Тој ја претстави процената од 37,5 милијарди долари како досегашен директен трошок на војната, додека администрацијата на претседателот Доналд Трамп бара дополнителни десетици милијарди долари за воени операции, муниција, разузнавање и други безбедносни потреби.
Републиканците во Претставничкиот дом подготвија пакет вреден 95 милијарди долари. Предлогот опфаќа околу 60 милијарди долари за одбраната и 13 милијарди долари за разузнавачките служби, но содржи и средства за американските земјоделци и за измени поврзани со изборното законодавство. Планот треба да биде усвоен преку буџетска постапка што овозможува републиканското мнозинство да ја заобиколи потребата од демократска поддршка, иако тесното мнозинство во Конгресот остава простор за внатрепартиски блокади.
Хегсет истовремено го бранеше предлогот на Трамп за американски одбранбен буџет од 1.500 милијарди долари, оценувајќи го како долгорочна инвестиција во воените капацитети. Демократските сенатори, пак, побараа објаснување зошто Пентагон бара нови средства додека сè уште располага со дел од претходно одобрениот буџет и зошто администрацијата нема јасно утврдена временска рамка за завршување на конфликтот.
Началникот на Здружениот генералштаб, генерал Ден Кејн, не можел да потврди дека новото финансирање ќе биде доволно за завршување на војната. Тој пред сенаторите посочил дека идните трошоци ќе зависат од иранските воени потези и од обемот на американските операции. Сослушувањето беше повеќепати прекинувано од антивоени демонстранти, додека дел од сенаторите ја обвинија администрацијата дека нема долгорочна стратегија за конфликтот.
Бројот на загинати американски војници во меѓувреме се искачи на 18, потврди Трамп, откако во последните ирански напади врз американски бази во Јордан и Ирак загинаа уште четворица припадници на вооружените сили. Повеќе од 100 американски војници биле повредени од почетокот на јули.
Иранската армија соопшти дека со беспилотни летала нападнала американски воени објекти во Кувајт, Јордан и Бахреин, меѓу кои сместувачки објекти, магацини за опрема и хангари за одржување авиони. „Ројтерс“ наведе дека овие тврдења не можеле веднаш да бидат независно потврдени. Иранското Министерство за здравство тврди дека во најновите американски удари загинале 50 цивили, а околу 500 биле повредени.
Ескалацијата се проширува и кон Црвеното Море, каде јеменските Хути, сојузници на Иран, најавија блокада на бродовите што превезуваат саудиска нафта. Три танкери со саудиска нафта наменета за Кина и Индија го смениле правецот, додека цената на суровата нафта „брент“ се искачила над 91 долар за барел. Можната блокада на Баб ел Мандеб би го загрозила главниот алтернативен пат за извоз на нафта од регионот во услови на нарушен сообраќај низ Ормускиот Теснец.
Американскиот државен секретар Марко Рубио изјави дека Вашингтон и натаму е подготвен за преговори, но оцени дека Техеран не покажува сериозна намера за договор. Ирански претставници, во меѓувреме, преку посредници добиле предлог за десетдневен прекин на огнот, а иранскиот министер за внатрешни работи Ескандар Момени побарал од Пакистан да продолжи со посредничките напори.
