Skip to content
Американската војска спроведе сложена и високоризична операција во Ормускиот Теснец, обезбедувајќи безбеден премин за 40 комерцијални бродови со вкупно 18 милиони барели нафта, потврдија високи воени претставници на САД. Станува збор за најголем број пловила што поминале низ овој критичен поморски коридор во еден ден од почетокот на актуелниот воен конфликт меѓу Вашингтон и Техеран. За време на акцијата, американските поморски и воздухопловни сили истовремено соборуваа ирански дронови, неутрализираа противбродски крстосувачки ракети и уништуваа крајбрежни воени капацитети.
Оваа масовна пратка доаѓа во момент кога глобалниот пазар стравува од траен енергетски шок, со оглед на тоа што пред војната низ овој теснец дневно се транспортираа околу 20 милиони барели. За македонската економија и секојдневниот џеб на граѓаните, секое нарушување на оваа рута претставува директна закана за скок на малопродажните цени на бензинот и дизелот, како и дополнителен инфлаторен притисок врз основните прехранбени производи. Успешното придвижување на суровата нафта испраќа сигнал за краткорочно олеснување на берзите, иако снабдувањето сѐ уште функционира под вонредни услови.
За да се овозможи преминот на комерцијалните танкери под знамиња на повеќе земји, американските сили погодија речиси 60 воени цели долж крајбрежјето, вклучувајќи радарски бази, противвоздушна одбрана и опрема за поставување подводни мини. Претседателот на САД, Доналд Трамп, изјави од Овалната соба дека главната цел на нападите била целосно да се оневозможи иранската војска да го следи движењето на комерцијалните бродови преку радарските системи. Со оваа промена на стратегијата, фокусот на американската команда е насочен кон одржување поморска блокада на иранскиот извоз на нафта и физичка заштита на светските резерви.
И покрај рекордниот дневен транзит, бродарските компании и аналитичарите остануваат исклучително претпазливи околу испраќањето нови флоти низ опасната зона. Цената за дневен закуп на нафтените танкери надмина 500.000 долари, а екстремно високите премии за воено осигурување создаваат огромни дополнителни трошоци кои на крајот се прелеваат врз крајните потрошувачи низ целиот свет. Трговците со течен природен гас покажуваат уште поголема воздржаност, со оглед на фактот дека евентуален погодок на таков брод би значел катастрофални последици за целиот поморски сообраќај.
Претставниците на меѓународната поморска индустрија посочуваат дека дневните скокови во протокот не значат целосна стабилизација сѐ додека постои закана од обнова на иранските крајбрежни ракетни системи. Воената команда на САД планира постепено проширување на коридорот исчистен од мини во текот на следниот месец, со цел бродовите да можат послободно да маневрираат под заштита на меѓународната коалиција.
Сепак, сѐ додека безбедноста зависи исклучиво од воена придружба, енергетските текови остануваат ранливи, што значи дека македонските потрошувачи и во претстојниот период ќе се соочуваат со нестабилност на цените на дериватите на бензинските пумпи.
