Демократите подготвуваат законодавна офанзива против американскиот претседател Доналд Трамп откако нивната убедлива победа на среднорочните избори им даде контрола врз двата дома на Конгресот. Новото мнозинство ќе им овозможи да ги оспорат политиките на Белата куќа, да ги истражат постапките на администрацијата и да ги блокираат назначувањата предложени од шефот на државата.
Охрабрени од своите победи дури и во традиционално републиканските области, демократите ветуваат брза акција за контрола на високите трошоци за живот и прекин на војната со Иран. Истрагите за наводни злоупотреби на моќ и корупција исто така ќе бидат меѓу нивните главни приоритети.
Лидерот на демократите во Претставничкиот дом, Хаким Џефрис, кој има шанса да стане првиот црнец претседател на Долниот дом кога новиот Конгрес ќе ја преземе функцијата во јануари, вети дека ќе се справи со она што го нарече „невидена корупција“ во владата.
„Затоа што ако луѓето на високи функции се толку фокусирани на богатење себеси, на своите семејства, на своите пријатели или на своите донатори, тогаш не се загрижени за подобрување на животот на американскиот народ“, рече тој.
Сепак, демократите нема да имаат неограничена слобода на дејствување. Трамп го задржува своето право на вето, а процедуралните правила на Сенатот им дозволуваат на републиканците да ги блокираат повеќето закони.
Какви можности има новото мнозинство и какви пречки ќе мора да надмине?
Првите 100 часа: законодавна офанзива против високите цени
Џефрис вети амбициозна законодавна програма во првите 100 часа од новиот Претставнички дом. Главниот фокус ќе биде на достапноста на животот, што стана водечко прашање на изборите поради царините, високите цени и војната со Иран.
Меѓу неговите приоритети се враќањето на истечените субвенции за здравствено осигурување според Законот за прифатлива здравствена заштита, познат како Обамакер, поништување на речиси 1 трилион долари во намалувањата на Медикејд направени за време на администрацијата на Трамп, елиминирање на царините и инсистирање за крај на конфликтот со Иран, кој ги зголеми цените на горивата.
Со мнозинство во двата дома, демократите ќе можат да ги стават своите предлози на гласање и да го одредат текот на преговорите за буџетот. Тие можат да ги користат роковите за федералниот буџет за да бараат отстапки од Белата куќа, иако ваквите судири носат ризик од привремено затворање на федералната влада.
Истраги за администрацијата на Трамп
Надзорот на Конгресот би можел да се покаже како уште поефикасна алатка за спротивставување на претседателот.
Роберт Гарсија, демократот од кој се очекува да го предводи моќниот Комитет за надзор на Претставничкиот дом, издаде отворено предупредување до републиканците на социјалните медиуми во изборната ноќ: „Ангажирајте адвокати“.
Демократскиот сенатор Рон Вајден од Орегон беше уште поостар, објавувајќи само еден збор: „Судски покани“.
Откако демократите ќе ја преземат контролата врз комисиите во двата дома, тие ќе можат да повикуваат владини претставници, да бараат документи и да одржуваат јавни расправи. Ова би можело да ги стави Трамп и неговите најблиски помошници под зголемен парламентарен надзор.
Можни теми на истрага вклучуваат бизниси на семејството Трамп и зделки со криптовалути, владини договори поврзани со милијардерот Илон Маск, намалувања на федералните агенции, спроведување на имиграциските закони и војната против Иран.
Демократите се заинтересирани и за тоа како администрацијата го води случајот со озлогласениот сексуален престапник Џефри Епштајн.
Белата куќа би можела да одбие да објави одредени документи или да им дозволи на административните претставници да присуствуваат на расправи, што би можело да доведе до судски спор.
Демократите би можеле да започнат и трет процес за импичмент против Трамп, иако раководството на партијата сè уште не презело таква обврска. За импичмент на претседателот во Претставничкиот дом е потребно просто мнозинство, но за отстранување на претседателот е потребна поддршка од две третини од сенаторите, што партијата е далеку од тоа да го има.
Сенатот би можел да ги блокира клучните назначувања на Трамп
Мнозинството во Сенатот им дава на демократите уште една моќна алатка за влијание: контрола врз потврдувањето на назначувањата.
Тие ќе можат да ги блокираат номинираните на Трамп за федерални судии и министри, вклучително и неговата можна номинација за празно место во Врховниот суд.
Ова би им овозможило на демократите да го ограничат влијанието на претседателот врз американскиот судски систем дури и по завршувањето на неговиот мандат.
Демократските претседатели на сенатските комисии, исто така, ќе одредат кои закони и истраги ќе се разгледуваат.
Претседателските вета и процедуралните правила остануваат сериозна пречка
Сепак, донесувањето закони ќе биде значително потешко од започнувањето конгресни истраги.
На повеќето закони во Сенатот им се потребни 60 гласа за да се надминат процедуралните блокади. Трамп може да стави вето на законите донесени од Конгресот, а за да се надмине ова, потребно е двотретинско мнозинство во двата дома.
Претседателот, исто така, задржува значајни овластувања врз имиграцијата, трговијата и воените операции, иако пратениците можат да се обидат да ги ограничат преку законодавни одлуки и контрола на трошењето.
По поразот на републиканците на изборите, Трамп се одлучи за помирувачки тон, пофалувајќи ги демократите за „добрата работа“ и велејќи за „Њујорк тајмс“ дека ќе ги прифати резултатите и со нетрпение очекува да соработува со нив.
Тој дури и навести можност за соработка во имиграциската политика.
Сепак, Трамп претходно предупреди дека ако демократите победат во Конгресот, „ќе ставам вето на сè“.
Предупредувањето сугерира дека следните две години од неговото претседателствување би можеле да бидат потрошени и во потрага по компромис и во горчлива политичка конфронтација меѓу Белата куќа и Конгресот.

