Младите штрајкуваа и бојкотираа во Хрватска

Средношколци и студенти во повеќе хрватски градови денес ја бојкотираат наставата, барајќи подостапно домување, пониски животни трошоци, подобро здравство и образование и укинување на задолжителниот воен рок. Акцијата ја организира иницијативата „Штрајк на младите“, која најавува дека притисокот врз властите ќе продолжи и по еднодневниот бојкот. Одѕивот се разликува меѓу училиштата и факултетите, а вкупниот број учесници засега не е утврден.

Протестни активности беа најавени во Загреб, Риека, Пула, Задар и Осиек, а на бојкотот му се придружија и средношколци од Чаковец. Зад иницијативата стојат ученици и студенти кои се поврзале со меѓународниот „International Youth Strike“. Според организаторите, движењето опфаќа повеќе од 25 европски земји, под пораката „За нашата иднина, а не за нивните војни“.

Денешната акција е организирана како целодневен бојкот, со различни форми на учество. Во средните училишта се предлагаат кратко излегување од наставата, напуштање на последниот час или заедничко излегување од училиштето. Во Риека собирањето почна во осум часот кај хотелот „Бонавија“, со активности на секои 45 минути и најавено траење до 18 часот. И во Осиек програмата е планирана до 18 часот.

Организаторите објавија прва верзија на програма од 47 страници, доставена и до министерот за наука, образование и млади Радован Фукс. Барањата ги групираат околу домувањето, трошоците за живот, јавните услуги, милитаризацијата и животната средина. Документот е отворен за дополнувања од граѓани и стручњаци.

Домувањето е меѓу најконкретно разработените проблеми. Младите бараат најмалку 5.000 нови места во студентските домови до 2030 година, првенствено во Загреб, Сплит, Риека и Задар. За студентите што ги исполнуваат условите за дом, а останале без место, предлагаат субвенција за приватно сместување од најмалку 300 евра месечно. Бараат и заштита на потстанарите од предвремено раскинување на договорите поради туристичката сезона.

Во делот за секојдневните трошоци бараат бесплатен топол оброк за сите средношколци, задржување на цената на субвенционираните студентски оброци и поголема државна поддршка за исхраната. За студентите со послаба материјална состојба предлагаат стипендии од најмалку 300 евра месечно. Меѓу барањата се и платена ученичка и студентска практика и построги контроли на работодавачите што ангажираат млади.

Посебно место има достапноста на здравствената и психолошката помош. Во програмата се бара најмалку еден психолог во секое основно и средно училиште и еден психолог на секои илјада студенти. Првиот термин за психолошко советување, според нивниот предлог, треба да биде достапен најдоцна 14 дена по обраќањето. Бараат и студентски амбуланти и подобра здравствена заштита за студентите што се школуваат надвор од местото на живеење.

Политички најоспорени се барањата за задолжителниот воен рок и одбранбените расходи. Организаторите бараат укинување на воената обврска, прекин на промовирањето на војската во училиштата и факултетите и намалување на издвојувањата за одбрана на еден процент од БДП. Предлагаат дел од средствата да се пренасочат кон домување, образование, наука и култура.

Еколошките барања опфаќаат построги санкции за загадувачите, подобро управување со отпадот, заштита на крајбрежјето од бесправна и прекумерна изградба и поголеми вложувања во железницата и јавниот превоз. Со тоа иницијативата ги поврзува студентскиот стандард и можноста младите долгорочно да планираат живот во Хрватска.

Министерството порача дека училиштата треба да работат според редовниот распоред и дека неоправданите отсуства ќе се евидентираат. Фукс ги обвини организаторите за анархизам и политизација. Студентката Кате Јуришиќ од иницијативата одговори дека не се поврзани со политичка партија и дека барањата произлегуваат од проблемите со кои се соочуваат младите. Поддршка добија од Сојузот на самостојните синдикати на Хрватска, кој ги поврза нивните барања со борбата за подобри плати, јавни услуги и подостапен живот

Првите министерски податоци покажуваат 84.061 изостанат наставен час во утринската смена, наспроти 87.046 во споредливиот петок минатата година. Станува збор за часови, а бројот на учесници во бојкотот не може да се пресмета од оваа евиденција, бидејќи причините за сите отсуства не се познати. Министерството наведува дека во повеќето училишта немало значително отстапување од вообичаената состојба.

Организаторите најавуваат продолжување на активностите, но засега нема објавен календар за нови бојкоти или краен рок за протестите. Јуришиќ изјави дека за следните чекори ќе одлучат по анализата на денешниот одѕив. Паралелно планираат да ја доработуваат програмата со предлози од јавноста.

Рацин.мк ве прашува:

Кој најмногу придонесува говорот на омраза да стане нормална појава во Македонија?

Најчитано

Рацин.мк ве прашува:

Кој најмногу придонесува говорот на омраза да стане нормална појава во Македонија?