Хрватска најави нов пристап во креирањето на политиките за заштита на децата на интернет – наместо возрасните сами да одлучуваат како да ги заштитат најмладите од опасностите на социјалните мрежи и дигиталните платформи, во подготовката на законот ќе бидат вклучени и самите деца.
Ова го најави министерот за правда, управа и дигитална трансформација, Дамир Хабијан, на конференцијата „Дијалог меѓу генерациите – заштита на децата и јавни политики“, одржана на 20 ноември во Загреб, по повод Меѓународниот ден на детските права.
Конференцијата ја организираше Канцеларијата на правобранителката за деца, а на неа учествуваа ученици, млади, претставници на Владата и парламентот, како и експерти од областа на образованието, здравството и социјалната заштита.
Децата ќе учествуваат во создавањето на правилата за интернет
Министерот Хабијан порача дека детските права не смеат да останат само декларативни заложби, туку треба да бидат дел од секојдневниот живот.
Тој нагласи дека секое дете има право на безбедност, образование, игра и здрав развој, но и право неговото мислење да биде слушнато при донесувањето одлуки што го засегаат.
Токму затоа најави дека децата ќе учествуваат во процесот на подготовка на Законот за заштита на децата во дигиталното опкружување.
Ова значи дека при разгледувањето на идните правила ќе се земат предвид искуствата и предлозите на младите, кои секојдневно користат социјални мрежи, апликации и дигитални услуги.
Засега не се соопштени конкретните механизми преку кои децата ќе учествуваат во законодавната постапка, ниту конечните одредби што ќе ги содржи законот.
Од штетните содржини до менталното здравје
На конференцијата децата и младите директно разговараа со министрите за проблемите со кои се соочуваат.
Меѓу темите беа изложеноста на штетни содржини на социјалните мрежи, заштитата на менталното здравје, пристапот до здравствени услуги, безбедноста во сообраќајот и условите во училиштата.
Дел од разговорите беа посветени и на тоа како институциите подобро да соработуваат кога станува збор за заштита на децата.
Пораката од конференцијата беше дека децата не треба да се третираат само како пасивни приматели на заштита, туку како активни учесници во одлуките што влијаат врз нивниот живот.
Децата открија и друг проблем: 46 отсто прескокнуваат оброци поради цените
Освен за безбедноста на интернет, учениците отворија и прашања за секојдневните услови во училиштата.
Ученички од гимназијата во Сесвете претставија истражување спроведено меѓу 964 ученици за квалитетот и достапноста на училишната исхрана.
Резултатите покажале дека 89 отсто од анкетираните ученици сметаат дека храната во училишните кантини е прескапа, а 56 отсто дека е нездрава.
Особено загрижувачки е податокот дека 46 отсто од испитаниците изјавиле дека прескокнуваат оброци во училиштето поради цената.
Дури 68 отсто сметаат дека во училиштата треба да бидат достапни топли оброци.
Овие податоци се однесуваат на конкретното истражување меѓу 964 ученици и не претставуваат национална статистика за сите ученици во Хрватска.
Наместо одлуки само за децата, одлуки заедно со нив
Хрватскиот министер за труд, пензиски систем, семејство и социјална политика, Ален Ружиќ, истакна дека разговорите со децата треба да резултираат со конкретни решенија.
Според него, предлозите и искуствата на младите даваат поинаква перспектива на проблемите што институциите најчесто ги анализираат преку извештаи, статистики и законски прописи.
Правобранителката за деца, Татјана Каткиќ Станиќ, нагласи дека почитувањето на детските права е одговорност на возрасните, а институциите треба да обезбедат услови секое дете да има можност за безбеден развој.
Најавата за вклучување на децата во подготовката на законот за дигитална заштита претставува обид нивниот глас да добие конкретна улога во законодавниот процес.
Дали овој пристап ќе донесе правила што подобро одговараат на реалните проблеми на младите ќе зависи од тоа како ќе биде организирано нивното учество и колку од нивните предлози ќе бидат преточени во законски решенија.

