Skip to content
Македонските училишта остануваат со сè помалку ученици, но наставниците нема да останат без работа, уверува министерката за образование и наука Весна Јаневска. Намалената демографија, оптимизацијата на училишната мрежа и преминувањето кон едносменско и целодневно работење треба да го променат начинот на кој ќе функционираат училиштата во следниот период.
Јаневска за овие прашања говореше при гостувањето во емисијата „Ноќно студио“ на 4ТВ.
Според министерката, намалувањето на бројот на бракови и раѓања, иселувањето и промените во животниот стил веќе директно се чувствуваат во образовниот систем. Последицата се училишта со мал број ученици, празни училници и потреба од поинаква организација на наставата.
Јаневска оцени дека економската состојба и вработеноста се само дел од причините за демографскиот пад, а како фактори ги посочи и променетите животни навики, семејните модели и одлуките на младите.
„Факт е дека имаме лоша демографија“, рече Јаневска во гостувањето на 4ТВ, поврзувајќи го намалениот број раѓања со сè попразните училници.
Според неа, државата има потреба од повеќе млади луѓе кои во иднина ќе бидат дел од општеството и економијата.
Но демографскиот пад отвора и друго прашање. Што ќе се случува со наставниците кога има помалку ученици и кога се спојуваат или оптимизираат паралелки?
Наставниците нема да останат без работа
Јаневска уверува дека оптимизацијата на училишната мрежа не треба да значи губење на работните места за наставниците.
Решението, според неа, треба да се бара преку пошироко воведување едносменско работење, подолг престој на учениците во училиштата и целодневна настава.
Во таков модел наставниците кои поради намалениот број паралелки би имале помал фонд на редовна настава би можеле да бидат ангажирани во други образовни активности во текот на денот.
Тоа подразбира дополнителна и додатна настава, изборни содржини, воннаставни активности, работа со ученици кои имаат потешкотии во учењето, како и посебна работа со талентирани ученици.
Идејата на Министерството, според изјавите на Јаневска на 4ТВ, е постојниот наставен кадар да се искористи поефикасно, наместо намалувањето на бројот на ученици автоматски да произведува отпуштања.
Во таа смисла, оптимизацијата не се сведува само на затворање или спојување паралелки. Таа треба да биде придружена со промена на начинот на организација на наставниот ден и поголем ангажман на наставниците надвор од класичните часови.
За Министерството, едносменското работење и целодневната настава се дел од моделот преку кој учениците би поминувале повеќе организирано време во училиштата, а наставниот кадар би добил поширока улога.
Демографијата станува образовен проблем
Сепак, зад реорганизацијата стои проблем кој не може да се реши само во училиштата.
Ако бројот на деца продолжи да се намалува, образовниот систем ќе мора постојано да се приспособува на помал број ученици, особено во помалите населени места.
Јаневска посочи дека подобрата демографска состојба би значела и помал притисок за оптимизација на училишната мрежа.
Прашањето затоа веќе не е само колку училишта и паралелки ѝ се потребни на државата, туку и како постојната инфраструктура и наставниот кадар ќе се приспособат на генерации со сè помал број ученици.
Според најавениот пристап, наставниците треба да останат во образовниот процес, но нивната работа постепено може да се менува. Наместо целиот ангажман да се темели само на класичните часови, дел од наставниот ден би бил насочен кон дополнителна работа со учениците и активности што досега не биле подеднакво застапени во сите училишта.
