Skip to content
Случајот со поранешната директорка на албанската Државна разузнавачка служба (SHISH), Влора Хисени, добива нова политичка димензија. Откако таа беше ставена во домашен притвор и суспендирана од функцијата во рамки на истрагата на Специјалното обвинителство против корупција и организиран криминал (СПАК), опозицијата бара да се утврди какви безбедносни проверки поминала пред назначувањето и дали Албанија добила информации од Косово за нејзината претходна работа во тамошната разузнавачка служба.
Пратеникот на Демократската партија и потпретседател на парламентарната Комисија за внатрешни работи и одбрана, Клевис Балиу, побара премиерот Еди Рама и претседателот Бајрам Бегај да објаснат што знаеле за Хисени пред таа да ја преземе една од најчувствителните државни функции.
„Дали има тајни податоци за Влора Хисени од Косово?“, праша Балиу во интервју за News24. Демократската партија официјално побара од кабинетите на Рама и Бегај документација за критериумите и проверките врз основа на кои било одобрено нејзиното назначување. Балиу тврди и дека првото патување на Хисени по преземањето на функцијата било во Србија, но од јавно достапните информации не може независно да се утврди значењето што тој му го припишува на тоа патување.
Прашањето за Косово е важно поради претходната кариера на Хисени. Пред да дојде во Тирана, таа беше заменик-директорка на Косовската разузнавачка агенција. Во 2021 година беше разрешена со одлука на претседателката Вјоса Османи и премиерот Албин Курти, но причините за разрешувањето не беа јавно објавени. И покрај тврдењата што деновиве се појавуваат во албанската политичка дебата, нема јавна потврда дека нејзиното заминување од косовската служба било поврзано со откривање доверливи информации.
По заминувањето од Косово, Хисени стана советничка за национална безбедност на Рама, а во 2023 година премиерот ја предложи за директорка на SHISH. Назначувањето го потпиша претседателот Бегај.
Истрагата на СПАК повторно го отвори прашањето за назначувањето
Интересот за постапката со која Хисени стигнала на чело на албанското разузнавање повторно се отвори откако СПАК започна истрага против неа. Специјалниот суд ѝ определи домашен притвор и ја суспендираше од функцијата поради сомневања поврзани со помагање на сторител на кривично дело и откривање тајни акти или податоци. Станува збор за сомневања во тековна истрага, а не за утврдена вина.
Предметот е дел од пошироката истрага поврзана со Националната агенција за информатичко општество (AKSHI) и бизнисменот Ергис Агаси. Во истражни материјали што ги објавија албанските медиуми се наведуваат бројни комуникации меѓу Хисени и Агаси преку апликацијата Signal. Според верзијата на Хисени, контактите биле поврзани со соработката на Агаси како извор на разузнавачката служба.
Токму истрагата го постави во поинаков контекст нејзиното претходно разрешување во Косово. Балиу сега бара да се утврди дали албанските институции пред назначувањето побарале информации од Приштина, дали знаеле зошто Хисени била разрешена од Косовската разузнавачка агенција и какви безбедносни проверки биле направени пред Рама да ја предложи, а Бегај да го потпише нејзиното назначување.
Засега нема јавно објавени докази дека косовските институции испратиле негативни или доверливи информации за Хисени до албанските власти. Но токму отсуството на јавен одговор за тоа што било проверено пред нејзиното назначување е во центарот на барањето на опозицијата.
Со тоа, случајот веќе не се однесува само на она што СПАК го истражува денес, туку и на постапката од 2023 година: каква проверка поминала Влора Хисени пред да ѝ биде доверено раководењето со институцијата што ги чува најчувствителните државни информации на Албанија и дали Тирана побарала од Приштина информации за причините за нејзиното претходно разрешување?
