Антикитера, малото грчко островче меѓу Крит и Пелопонез, повторно влегува во фокусот на јавноста поради програма што звучи како сон за „нов почеток“: бесплатна куќа и финансиска поддршка за семејства што би се преселиле таму. Според информациите објавени во регионалните медиуми, целта е едноставна – да се запре депопулацијата и да се врати животот во заедница која денес брои само неколку десетици жители.
Клучниот „услов“, меѓутоа, е и најголемата сопка: се бараат семејства со најмалку четири деца, а бројот на избрани е строго ограничен – предвидени се само пет семејства. Програмата, според извештаите, ја води Грчката православна црква од Китира во партнерство со локалните власти, со идеја на островот да се донесат луѓе што ќе го одржат училиштето, основните услуги и економијата што на вакви места лесно се гаси кога ќе се намали населението.
Што точно се нуди? Дел од изворите наведуваат дека пакетот вклучува бесплатно сместување (куќа, а во некои варијанти и парче земја), основни намирници и месечна поддршка од 500 евра по домаќинство во период од три години, што вкупно би било околу 18.000 евра. Истовремено, се посочува дека предност имаат кандидати со „корисни“ вештини за мал остров – пекари, рибари, градежници, земјоделци – затоа што целта не е само да се зголеми бројката на жители, туку да се обезбедат услуги без кои заедницата не може да функционира.
Но, токму тука почнува пошироката слика што често се губи зад атрактивната насловна формула „куќа плус пари“. Антикитера е далеку од урбани центри и има ограничен пристап до здравство, образование, трговија и работни можности – нешто што и самите текстови го потенцираат како реален предизвик за секој што би размислувал за преселба. Патувањето се врзува за бродски линии и сезонски услови, а секојдневието подразбира „мал свет“ во кој логистиката за најосновни услуги може да биде потешка отколку што изгледа на фотографија од плажа.
Втората важна нијанса е веродостојноста и моменталниот статус на програмата. Вакви вести за Антикитера кружат на интернет со години, често со претерувања и дезинформации. AFP, на пример, анализираше лажни тврдења дека планот бил насочен кон конкретни националности и заклучи дека тие се невистинити, посочувајќи и дека дел од „виралните“ верзии се потпирале на стара медиумска обработка и изјави, како и на најави од 2018 година поврзани со донации и идеја за изградба на ограничен број куќи.