Skip to content
Косор по падот на Орбан стана дел од пошироката европска политичка еуфорија, откако поранешната хрватска премиерка Јадранка Косор денес, на 13 април, преку Икс порача дека унгарскиот изборен пораз на Виктор Орбан е „порака за силниците дека ничија не е довека“. Нејзината реакција дојде веднаш по историскиот пресврт во Унгарија, каде по 16 години власт Орбан призна пораз, а опозициската Тиса на Петер Маѓар освои убедливо мнозинство што, според речиси целосно преброените гласови, се движи кон 138 од 199 пратенички места.
Силата на пораката на Косор не е само во честитката до победникот, туку во политичкиот товар што го става врз поразот на Орбан. Со формулацијата дека во демократиите е важна силна опозиција, а не онаа што се плаши и се прилепува до власта, таа практично не зборува само за Будимпешта, туку и за пошироката состојба во регионот, каде авторитарниот стил, медиумската контрола и долготрајната власт често се претставуваат како нормалност. Нејзината објава затоа звучи и како регионална политичка лекција, а не само како коментар за туѓи избори.
Поразот на Орбан, според Ројтрес и АП, не е обичен изборен неуспех, туку крај на еден од најдолгите и највлијателни нелиберални проекти во Европа. Унгарскиот премиер со години беше симбол на модел што комбинираше национализам, притисок врз институциите, блискост со Москва и постојан судир со Брисел. Токму затоа и реакциите од европскиот политички центар се толку емотивни: не се слави само смена на власт, туку и можност дека еден долго граден систем конечно може да биде оттурнат преку гласачката кутија.
Во таа смисла, објавата на Косор е кратка, но политички густа. Таа не остава простор за дипломатска рамнотежа, туку јасно го чита исходот како пораз на сила што предолго верувала дека е недопирлива. Токму затоа нејзините зборови денес одекнуваат повеќе од обична реакција на Икс: тие се обид да се фати моментот кога еден изборен резултат се претвора во порака за целиот регион дека и најцврстите власти сепак имаат рок на траење.