Дали без USAID светот побавно реагира на новата закана од Ебола?

Дали без USAID светот побавно реагира на новата закана од Ебола, станува едно од клучните прашања по новите предупредувања за ширење на вирусот во Африка, во момент кога дел од меѓународните здравствени и развојни програми се соочуваат со намалена поддршка и послаб капацитет за брза реакција.

Еболата повторно ја вклучи глобалната здравствена тревога во Африка, каде што слабите здравствени системи, сиромаштијата, недовербата кон институциите и движењето на населението можат брзо да ја претворат локалната епидемија во регионален проблем. Токму затоа секое доцнење во надзор, тестирање, изолација, снабдување и комуникација со населението може да има висока цена.

Во разговор за Bloomberg TV Bulgaria, Румјана Дечева, експерт за меѓународен политички развој, оцени дека прекинот на програмите на USAID е еден од факторите што ја отежнуваат борбата со еболата. Нејзината експертиза е релевантна за политичкиот, развојниот и хуманитарниот контекст, но медицинските факти за вирусот и ризиците за ширење треба да се читаат преку Светската здравствена организација и специјализирани здравствени извори.

Според здравствените предупредувања, проблемот не е само во самиот вирус, туку во празнините што се создаваат кога се прекинуваат или ослабуваат програмите за теренска поддршка. Во таква ситуација се забавуваат системите за рано откривање, се нарушуваат синџирите на снабдување, се намалуваат ресурсите за локалните здравствени работници и се губи време во најважната фаза од одговорот.

Еболата е болест што бара брза и координирана реакција. Изолација на случаи, следење контакти, заштитна опрема, лабораториска потврда, доверлива комуникација со заедниците и безбедна грижа за пациентите се делови од ист систем. Кога еден од тие делови ќе ослаби, ризикот од ширење расте.

Затоа прашањето за USAID не е само американска политичка тема. Во многу земји, таквите програми со години беа дел од мрежата што помагаше во превенција, надзор и одговор на здравствени кризи. Ако таа мрежа се намали во момент кога се појавува нова закана, товарот паѓа врз локални системи кои често и пред кризата работеле на граница на можностите.

Случајот со еболата во Африка затоа отвора поширока дилема: дали светот може да си дозволи да ја ослабне меѓународната здравствена поддршка токму кога заразните болести повторно покажуваат дека не остануваат затворени во национални граници.