Skip to content
Цивилизација пред луѓето можела да постои милиони години пред нашето време и речиси целосно да исчезне од геолошкиот запис. Оваа провокативна можност ја отворија научникот на НАСА, Гевин Шмит, и астрофизичарот Адам Френк, прашувајќи се дали денес воопшто би можеле да ги препознаеме трагите од древно индустриско општество.
Нивната „Силурска хипотеза“ не тврди дека таква цивилизација навистина постоела. Станува збор за научен мисловен експеримент: што би останало од градовите, технологијата и индустријата по десетици милиони години ерозија, вулканска активност и поместување на тектонските плочи?
Одговорот е непријатно едноставен, можеби многу малку. Авторите проценуваат дека за цивилизации постари од околу четири милиони години шансите да се пронајдат директни предмети или фосилизирани остатоци би биле мали. Краткотрајно општество, кое постоело неколку десетици илјади години, би можело да биде само тенка и тешко забележлива линија во историјата на планетата.
Научниците затоа не би барале древни згради или машини, туку хемиски отпечатоци во карпите и морските седименти. Нагло ослободување јаглерод, глобално затоплување, промени во азотниот циклус, необични концентрации на метали и траги од синтетички материјали би можеле да укажуваат на индустриска активност.
Проблемот е што слични промени можат да настанат и природно, по големи вулкански ерупции, ослободување метан или други климатски пресврти. Токму затоа Шмит и Френк предупредуваат дека необјаснет геолошки настан не смее автоматски да се прогласи за доказ за исчезната цивилизација. Позитивен доказ досега не е пронајден.
Вистинската сила на хипотезата не е во идејата за таинствени градови под земјата, туку во прашањето што го поставува за нас. Ако човечката цивилизација исчезне, дали по милиони години некој друг вид би знаел дека сме постоеле, или зад нас би останал само краток хемиски потрес во карпите?
