Skip to content
Секој ден, без тоа да го забележиме, на Земјата ѝ е потребно малку повеќе време за да заврши една целосна ротација. Промената се мери во делови од милисекунда, но силите што ја предизвикуваат се од планетарни размери, покажува нова научна студија.
Според истражувањето, брзината со која се продолжува должината на денот денес е без преседан во последните 3,6 милиони години од геолошката историја на Земјата.
Научниците објаснуваат дека топењето на поларните ледени покривки и глечери, како последица на климатските промени, предизвикува водата да се прераспределува од високите географски широчини кон океаните и кон екваторот.
Оваа промена на распределбата на масата ја оддалечува тежината од половите на планетата и, слично на лизгачка која ги испружува рацете при вртење, ја забавува ротацијата на Земјата.
Претходни истражувања веќе укажуваа дека климатските промени имаат невообичаени ефекти врз ротацијата на планетата, а нова анализа на тим од Универзитетот во Виена и ETH Цирих ја испитува геолошката историја за да утврди дали вакви промени се случувале и порано.
Заклучокот на научниците е дека денешната брзина на промени е речиси без преседан, со исклучок на ретки геолошки периоди кога слични процеси биле забележани.
За да дојдат до овие податоци, истражувачите анализирале фосилизирани остатоци од едноклеточни морски организми познати како бентосни фораминифери, чии лушпи содржат информации за древните промени на нивото на морето и движењето на Земјата.
Со помош на алгоритми за машинско учење, научниците реконструирале промени во ротацијата на Земјата што се протегаат до пред 3,6 милиони години, при што современиот период се издвојува како најизразен.
Тековната стапка на продолжување на денот поради климатските промени изнесува околу 1,33 милисекунди на век, што според научниците изгледа минимално, но укажува на значајни прераспределби на маса на планетата.
Според нив, промените во масата од околу 1.000 гигатони од половите кон океаните претставуваат огромна енергија на планетарно ниво, која влијае на ротацијата на Земјата.
Научниците додаваат дека во сценарија со високи емисии, климатските промени би можеле до крајот на векот да станат еден од главните фактори што влијаат врз должината на денот, заедно со гравитациското влијание на Месечината.
Иако овие промени немаат директно забележлив ефект во секојдневниот живот, тие се значајни за системи како GPS навигација и прецизни мерења на времето.
